Prednizolon jest syntetycznym glikokortykosteroidem o działaniu przeciwzapalnym, immunosupresyjnych oraz przeciwalergicznym. Działanie przeciwzapalne ma charakter objawowy i nie działa na przyczynę zapalenia. Lek zmniejsza możliwości krwinek białych do gromadzenia się w obrębie miejsca zapalenia i adhezję, czyli przyleganie, ich do ścian naczyń. Hamuje też syntezę interferonu i interleukin, które są mediatorami stanu zapalnego. Prednizolon zmniejsza przepuszczalność naczyń krwionośnych i dzięki temu zmniejsza obrzęk. Lek stosuje się w celu zmniejszenia stanu zapalnego, np. w przebiegu reumatoidalnego zapalenia stawów.
Prednizolon – jak działa?
Prednizolon to syntetyczny glikokortykosteroid o silnym działaniu przeciwzapalnym. Jego skuteczność jest porównywalna z innymi steroidami, np. metyloprednizolonem czy deksametazonem. Hamuje rozwój objawów zapalenia, nie wpływając na jego przyczynę, poprzez zmniejszenie gromadzenia się komórek zapalnych i hamowanie uwalniania mediatorów zapalenia. Ponadto ogranicza przyleganie leukocytów do naczyń krwionośnych, co zmniejsza tworzenie się obrzęków. Wpływa również na syntezę lipomoduliny, co prowadzi do hamowania uwalniania kwasu arachidonowego, związku biorącego udział w procesie zapalnym.
>> Czym jest stan zapalny? O czym świadczy? Czy może być niebezpieczny?
Prednizolon – kiedy stosować?
Wskazania do stosowania prednizolonu obejmują:
- Zaburzenia endokrynologiczne, takie jak niewydolność kory nadnerczy pierwotna (choroba Addisona) i wtórna, gdzie hydrokortyzon i kortyzon są lekami z wyboru, ale syntetyczne analogi mogą być stosowane z mineralokortykoidami.
- Zespół nadnerczowo-płciowy, wrodzony, hiperplazja nadnerczy, gdzie leczenie ma na celu zahamowanie wirylizacji spowodowanej nadmiernym wytwarzaniem androgenów w nadnerczach z powodu niedoboru enzymu w syntezie glikokortykoidów i mineralokortykoidów, niewystarczającej produkcji tych hormonów i pobudzenia kory nadnerczy przez hormony przysadki. Zaleca się podawanie sodu, a u niektórych pacjentów może być konieczne także podawanie mineralokortykoidów.
>> Reumatoidalne zapalenie stawów – objawy, badania, leczenie. Co to jest RZS?
Prednizolon – najczęstsze działania niepożądane
Krótkotrwałe stosowanie prednizolonu rzadko prowadzi do działań niepożądanych. Jednak długotrwałe podawanie tego leku może powodować różne zaburzenia. W zakresie układu mięśniowo-szkieletowego i tkanki łącznej mogą wystąpić: osłabienie mięśni, miopatia steroidowa (częstsza u kobiet, objawiająca się zazwyczaj osłabieniem mięśni obręczy biodrowej oraz proksymalnych mięśni ramienia, rzadko dotyczy mięśni oddechowych), utrata masy mięśniowej, osteoporoza, złamania kręgosłupa, a także aseptyczna martwica głowy kości udowej i ramiennej oraz patologiczne złamania kości długich.
>> Osteoporoza – przyczyny i diagnostyka. Dieta przy osteoporozie
Prednizolon – najczęstsze interakcje
Prednizolon może osłabić działanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych. Jednoczesne stosowanie prednizolonu, NLPZ lub alkoholu zwiększa ryzyko powstania owrzodzenia i krwawienia z przewodu pokarmowego. Kombinacja prednizolonu z amfoterycyną B lub inhibitorami anhydrazy węglanowej może prowadzić do hipokaliemii, przerostu mięśnia sercowego i zastoinowej niewydolności krążenia. Stosowanie prednizolonu i paracetamolu jednocześnie może zwiększać ryzyko hipernatremii, obrzęków, wydalania wapnia, a także ryzyko hipokalcemii i osteoporozy, oraz uszkodzenia wątroby. Natomiast jednoczesne stosowanie steroidów anabolicznych, androgenów i prednizolonu może prowadzić do obrzęków i trądziku.
>> Trądzik u dorosłych − przyczyny, leczenie i pielęgnacja cery trądzikowej
Prednizolon – stosowanie w ciąży i w okresie karmienia piersią
Brak odpowiednio liczebnych i kontrolowanych badań u ludzi dotyczących wpływu kortykosteroidów na ciążę i laktację. Badania na zwierzętach sugerują, że kortykosteroidy mogą zwiększać ryzyko rozszczepów podniebienia, poronień, niewydolności łożyska i opóźnienia rozwoju płodu. Chociaż podejrzenia o teratogenne działanie kortykosteroidów u ludzi nie zostały potwierdzone, istnieją dane wskazujące na zwiększone ryzyko niewydolności łożyska, niskiej wagi urodzeniowej i śmierci płodu u kobiet stosujących glikokortykosteroidy w ciąży. W ogólności, stosowanie kortykosteroidów u kobiet ciężarnych jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy korzyść dla matki przeważa nad potencjalnym ryzykiem dla płodu. Leczenie matki dawką do 5 mg nie wydaje się wywoływać działań niepożądanych u dziecka, jednak większe dawki mogą prowadzić do zahamowania wzrostu lub endokrynnej dysfunkcji u dziecka. Jeśli konieczne jest długotrwałe stosowanie leku podczas karmienia piersią, zaleca się zaprzestanie karmienia.
>> Leczenie RZS – leki biologiczne. Jak działa? Dla kogo?
Prednizolon – w jakich postaciach występuje?
Prednizolon występuje w postaci tabletek.
>> Kolagen w proszku – do picia i na maseczkę. Rodzaje kolagenu w proszku
nierefundowany