Nystatyna jest antybiotykiem o działaniu przeciwgrzybiczym. Lek ten wiąże się ze sterolami w błonie komórkowej grzyba. Powoduje to zmianę ich kształtu i destabilizację błony komórkowej grzyba i zwiększenie jej przepuszczalności dla cytoplazmy. W konsekwencji komórki grzyba umierają. Lek ten może wykazywać działanie zarówno grzybostatyczne, jak i grzybobójcze. Stosowany jest miejscowo do leczenia grzybic przewodu pokarmowego, pochwy oraz sromu. Może być też stosowana profilaktycznie u pacjentów leczonych dużymi dawkami antybiotyków.
Nystatyna – jak działa?
Nystatyna jest antybiotykiem polienowym o działaniu przeciwgrzybiczym, wytwarzanym przez bakterię Streptomyces noursei. Jej działanie obejmuje zarówno zatrzymywanie wzrostu grzybów (grzybostatyczne), jak i ich eliminację (grzybobójcze). Mechanizm działania polega na wiązaniu się z składnikami sterolowymi, głównie ergosterolem, w błonie komórkowej wrażliwych grzybów. To prowadzi do tworzenia porów i kanalików w błonie, co zaburza jej funkcję ochronną, powoduje ucieczkę składników komórki na zewnątrz oraz zakłócenie procesów metabolicznych, co ostatecznie prowadzi do obumarcia komórki grzyba.
>> Co to jest grzybica? Gdzie może występować?
Nystatyna – kiedy stosować?
Wskazania do stosowania nystatyny obejmują zapobieganie i leczenie zakażeń drożdżakowych przewodu pokarmowego, zwłaszcza w jamie ustnej (takich jak pleśniawki błon śluzowych dziąseł, języka, czerwieni wargowej) oraz gardle. Dodatkowo nystatyna jest stosowana jako profilaktyka kandydozy inwazyjnej u noworodków o niskiej masie ciała urodzeniowej, poniżej 1500 g, gdy nie jest możliwe zastosowanie flukonazolu.
>> Grzybica jamy ustnej – objawy, leczenie. Czy leki bez recepty pomogą?
Nystatyna – najczęstsze działania niepożądane
Nystatyna jest zazwyczaj dobrze tolerowana, nawet w przypadku długotrwałego stosowania. Jednakże, mogą wystąpić niektóre działania niepożądane, chociaż rzadko. Do rzadkich działań niepożądanych należą reakcje alergiczne, takie jak wysypka, pokrzywka, a bardzo rzadko opisywany jest zespół Stevensa-Johnsona. Wśród zaburzeń żołądka i jelit mogą pojawić się nudności, wymioty i biegunka. Sporadycznie, po podaniu doustnym, mogą wystąpić ogólnoustrojowe działania niepożądane.
>> Biegunka, ból brzucha, stany zapalne pochwy, czyli kiedy sięgać po probiotyk?
Nystatyna – najczęstsze interakcje
Nie są znane żadne interakcje leków z nystatyną.
>> Grzybica jelit – objawy. Jak rozpoznać i leczyć kandydozę jelit?
Nystatyna – stosowanie w ciąży i w okresie karmienia piersią
Podczas ciąży, stosowanie nystatyny powinno być ograniczone do przypadków, gdy korzyść z terapii przewyższa potencjalne ryzyko dla płodu, ponieważ nie jest znane czy lek może mieć szkodliwy wpływ na rozwój płodu. Ze względu na brak danych dotyczących przenikania nystatyny do mleka matki, należy zachować ostrożność przy jej stosowaniu u kobiet karmiących piersią. Brak badań na zwierzętach dotyczących wpływu nystatyny na reprodukcję uniemożliwia określenie, czy może ona negatywnie wpływać na rozwój płodu lub zdolności rozrodcze. Jednakże wchłanianie nystatyny z przewodu pokarmowego jest minimalne.
>> Co na infekcje intymne w ciąży? Jak rozpoznać i leczyć infekcję intymną w ciąży
Nystatyna – w jakich postaciach występuje?
Nystatyna najczęściej w postaci proszku do sporządzania zawiesiny.
>> Jak stosować olejek z drzewa herbacianego?
nierefundowany