Uczulenie na perfumy – czy widać je tylko na szyi? Co robić w przypadku alergii na zapachy?

Uczulenie na substancje zapachowe

Substancje zapachowe zawarte w kosmetykach odpowiadają aż za 40% reakcji alergicznych na kosmetyki. Tak jak w przypadku każdej reakcji alergicznej uczulenie na zapachy polega na tym, że po kontakcie z czynnikiem drażniącym – tu substancją nadającą zapach – organizm próbuje zwalczyć alergen. Skutkiem jest najczęściej stan zapalny w miejscu kontaktu skóry z kosmetykiem, perfumami, detergentem. Kosmetykami zawierającymi najwyższe stężenie substancji zapachowych są oczywiście perfumy. Zaraz po nich są wody kolońskie, wody toaletowe, dezodoranty oraz mydła i balsamy do ciała.

Uczulenie na zapachy – objawy 

Do najczęstszych objawów alergii po kontakcie z substancjami zapachowymi należą:

• alergiczny wyprysk kontaktowy czyli: zaczerwienienie, krostki, grudki, pieczenie i swędzenie skóry, obrzęk,
• kontaktowe zapalenie spojówek,
• zapalenie błon śluzowych dróg oddechowych,
• zapalenie błon śluzowych przewodu pokarmowego,
• zapalenie błony śluzowej pochwy.

Uczulenie na perfumy

Alergia na perfumy najczęściej objawia się nadwrażliwością skóry na składniki zawarte w perfumach (jeden zapach albo więcej).  

Do produkcji perfum wykorzystuje się nawet 300 aromatów, a substancje zapachowe mogą stanowić 20% składu perfum. Do ich badania powołano w latach 70. Międzynarodowe Stowarzyszenie Badania Substancji Zapachowych (ang. International Fragrance Association, IFRA).

Uczulenie na perfumy objawia się zwykle zaczerwienieniem i swędzeniem w miejscu nałożenia zapachu. To zazwyczaj okolice szyi oraz nadgarstków. Rzadziej może się pojawić obrzęk i pieczenie. Niektórzy dodatkowo odczuwają silne bóle głowy. Alergia na perfumy najczęściej nie pojawia się po pierwszym ich użyciu – z reguły nasila się z czasem w miarę aplikacji produktu na skórę.

Uczulenie na zapachy w kosmetykach i detergentach

Objawy uczulenia na substancje zapachowe obecne w kosmetykach czy detergentach nie różnią się znacznie od objawów obserwowanych podczas alergii na perfumy. W większości przypadków miejsce występowania alergii kontaktowej charakterystyczne będzie dla miejsca nałożenia produktu kosmetycznego. Zaleca się wówczas rezygnację z danego środka, gdyż nawet najmniejsza jego ilość będzie powodowała nawracające reakcje alergiczne.

Uczulające substancje zapachowe

Do najczęściej uczulających substancji zapachowych należą:

• aldehyd i alkohol cynamonowy,
• eugenol i izoeugenol,
• geraniol,
• hydroksycytronellal,
• aldehyd amylocynamonowy,
• mech dębowy,
• absolut narcyza,
• piżmo ksylenowe, moskenowe, ketonowe,
• jaśmin syntetyczny,
• salicylan benzylu,
• wanilina,
• absolut lawendy,
• olejek różany,
• olejek geraniowy,
• absolut jaśminu,
• olejek sandałowy.

Jak wykryć uczulenie na zapachy?

Do diagnostyki uczulenia na zapachy wykorzystuje się testy płatkowe (testy naskórkowe), które stanowią złoty standard w wykrywaniu alergii kontaktowej. Testy płatkowe zawierają alergeny w postaci haptenów, czyli substancji o małej masie cząsteczkowej, które w połączeniu z ludzkim białkiem prowokują powstawanie alergii. .

Uczulenie na perfumy – leczenie

W przypadku wystąpienia reakcji alergicznej należy, co oczywiste, przerwać nakładanie danych perfum (podobnie w przypadku uczulenia na substancje zapachowe w detergentach i kosmetykach – należy przestać używać produktu). Skóra wymaga wtedy delikatnej pielęgnacji, ponieważ z uwagi na reakcję zapalną jest bardziej narażona na działanie drażniące kosmetyków. W przypadku mocno swędzącej i uporczywej reakcji warto sięgnąć po poradę farmaceuty i zastosować produkt przeciwalergiczny w kremie. Czasami potrzebne może być też zastosowanie leku przeciwhistaminowego (przeciwalergicznego) w formie doustnych tabletek.

Uczulenie na zapachy – o czym pamiętać

• Hasło “hipoalergiczny” występujące na etykiecie kosmetyku lub produktu chemii gospodarczej nie oznacza, że dany produkt w ogóle nie powoduje alergii. To oznaczenie daje sygnał, że ryzyko wystąpienia alergii po jego zastosowaniu jest niewielkie, ale nie jest niemożliwe!
• Najwyższe ryzyko wywołania alergii mają produkty niezmywalne, pozostające na skórze. Im częściej nakładany kosmetyk, tym ryzyko wystąpienia alergii wyższe.
• Do najwrażliwszych miejsc podatnych na alergię należą powieki, pachy i pachwiny.