Redakcja Apteline (21)

Próba wysiłkowa, a dokładniej elektrokardiograficzna próba wysiłkowa, to jedno z podstawowych badań w kardiologii. Pozwala na ocenę wydolności fizycznej organizmu. Znajduje zastosowanie w diagnostyce przyczyn bólów w klatce piersiowej, oceny skuteczności prowadzonego leczenia niewydolności serca i określenia rokowania po przebytym zawale serca. Jak przebiega elektrokardiograficzna próba wysiłkowa i jak przygotować się do badania?

Potas (K) jest pierwiastkiem niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania organizmu i pełni wiele niezwykle ważnych funkcji. Wpływa przede wszystkim na układ nerwowy i mięśniowy. Badanie stężenia potasu we krwi jest jednym z podstawowych badań gospodarki elektrolitowej organizmu. Zarówno hipokaliemia (niski poziom potasu), jak i hiperkaliemia (wysoki poziom potasu) są groźne dla zdrowia. Jakie są wskazania do wykonania badania potasu i jak interpretować wyniki?

Pomiar gęstości kości, inaczej badanie densytometryczne, to rodzaj badania rentgenowskiego wykorzystywanego głównie w diagnostyce osteoporozy – choroby układu szkieletowego, cechującej się powolnym ubytkiem masy kostnej. Densytometria jest prostym i szybkim badaniem, które nie powoduje bólu i jest całkowicie bezpieczne dla pacjenta. Co to jest densytometria i jakie są wskazania do jej wykonania?

Pomiar ciśnienia krwi umożliwia ocenę, z jaką siłą pompowana przez serce krew napiera na ściany naczyń krwionośnych. To jeden z parametrów określających stan układu krążenia. Badanie jest zarazem podstawą rozpoznania nadciśnienia tętniczego i oceny skuteczności zastosowanego leczenia. Choć stan zdrowia na podstawie pomiarów ciśnienia tętniczego krwi powinien ocenić lekarz, to pomiar ten najczęściej na jego zalecenie wykonuje się samodzielnie w domu. Wyjaśniamy, jak prawidłowo mierzyć ciśnienie krwi i w jaki sposób odczytywać wyniki.

Polipeptyd trzustkowy (PP, z ang. Pancreatic polypeptid) to peptyd wytwarzany i wydzielany przez komórki typu PP układu hormonalnego przewodu pokarmowego. Badanie PP wykonywane jest przede wszystkim w diagnostyce chorób trzustki, a także nowotworów przewodu pokarmowego i trzustki.

Pletyzmografia, określana też jako bodypletyzmografia (z ang. body pletysmography), jest badaniem czynności płuc pozwalającym na ocenę całkowitej ilości powietrza zawartej w płucach. Badanie najczęściej poprzedza spirometria, która nie jest w stanie zmierzyć tzw. objętości zalegającej, czyli ilości powietrza pozostającej w płucach, której nie można wydmuchać po najgłębszym wdechu. Pletyzmografia umożliwia ponadto pomiar przepływu krwi przez tętnicze i żylne naczynia obwodowe kończyn. Na czym polega pletyzmografia i kiedy wykonać badanie?

Peptyd strukturalnie zbliżony do parathormonu (PTHrP, ang. parathyroid hormone related peptide), jak sama nazwa wskazuje, cechuje się podobieństwem do fragmentu parathormonu, czyli hormonu produkowanego przez przytarczyce. Co więcej, pod względem działania również wykazuje podobieństwo do działania parathormonu. Badanie PTHrP wykonuje się przede wszystkim przy podejrzeniu nowotworu go wydzielającego. Kiedy jeszcze należy zbadać poziom peptydu strukturalnie zbliżonego do parathormonu i jak przebiega takie badanie?

Peptyd C jest białkiem, które powstaje w trakcie produkcji i dojrzewania insuliny. Stanowi część składową łańcucha polipetydowego – proinsuliny. Badanie peptydu C najczęściej wykonuje się w różnicowaniu typów cukrzycy oraz celem oceny skuteczności stosowania leków hipoglikemizujących. Robi się je zazwyczaj z krwi, oprócz tego dostępne jest badanie z dobowej zbiórki moczu. Kiedy jeszcze lekarz może zlecić oznaczenie stężenia peptydu C w organizmie i jak interpretować wynik badania?

Morfologia krwi jest podstawowym badaniem diagnostycznym i profilaktycznym, służącym do ogólnej oceny stanu zdrowia. Test pozwala na wczesne wykrycie chorób takich jak niedokrwistość, stan zapalny, białaczka i zaburzenia odporności. W czasie morfologii analizie poddawane są zawarte w krwi elementy morfotyczne – erytrocyty, leukocyty i trombocyty. Pełna wersja badania wzbogacona jest o opis tzw. wskaźników czerwonokrwinkowych. Należą do nich m.in. MCV, MCH, MCHC i MPV. Wyłącznie na podstawie wyników badania diagnozowana jest anemia, którą wyróżnia zmniejszony poziom hemoglobiny w organizmie.