Redakcja Apteline (30)

Morfologia krwi jest podstawowym badaniem diagnostycznym i profilaktycznym, służącym do ogólnej oceny stanu zdrowia. Test pozwala na wczesne wykrycie chorób takich jak niedokrwistość, stan zapalny, białaczka i zaburzenia odporności. W czasie morfologii analizie poddawane są zawarte w krwi elementy morfotyczne – erytrocyty, leukocyty i trombocyty. Pełna wersja badania wzbogacona jest o opis tzw. wskaźników czerwonokrwinkowych. Należą do nich m.in. MCV, MCH, MCHC i MPV. Wyłącznie na podstawie wyników badania diagnozowana jest anemia, którą wyróżnia zmniejszony poziom hemoglobiny w organizmie.

Molalność osocza oznacza liczbę substancji rozpuszczonych w surowicy krwi. Należą do nich m.in. jony chloru i sodu, glukoza oraz azot pozabiałkowy. Wskazaniami do wykonania badania są zatrucia alkoholem, podejrzenie kwasicy ketonowej, niewydolność nerek i odwodnienie. Osmolalność zlecana jest również w stanach nieprzytomności. Spadek molalności osocza może być związany z niedoborem sodu w organizmie. Stan ten współwystępuje ze schorzeniami nerek, przewodnieniem, zespołem nerczycowym. Niskie wartości mogą również wskazywać na tzw. SIADH, czyli zespół nieadekwatnego wydzielania wazopresyny.

Mocznik jest końcowym produktem procesu przemiany białek i innych związków azotowych w organizmie. Badanie jego stężenia jest istotne pod kątem oceny funkcjonowania nerek oraz wczesnej diagnozy chorób metabolicznych. Chociaż jego wartości zależą m.in. od podaży białka w diecie, przekraczające normę wyniki mogą świadczyć o szeregu schorzeń. Wysokie stężenie mocznika towarzyszy niewydolności nerek, nadczynności tarczycy, odwodnieniu, a nawet zmianom nowotworowym. Niski poziom może z kolei wskazywać na poliurię, czyli zwiększone udawanie moczu.

Mioglobina jest markerem i białkiem obecnym w mięśniach szkieletowych i sercu. W chwili uszkodzenia mięśni szkieletowych ciała i mięśnia sercowego przedostaje się do krwi razem z kinazą kreatyniny i frakcją mięśniową kinazy. W organizmie człowieka mioglobina odpowiada za magazynowanie i dostarczanie tlenu do mięśni. Celem tego procesu jest wytwarzanie energii niezbędnej do skurczu. Zaniżone wartości tego białka mogą współwystępować z ostrym bólem i osłabieniem mięśni (zwłaszcza w okolicy klatki piersiowej i ud), niewydolnością nerek, zaburzeniami rytmu serca i dusznościami.

MCV jest jednym z podstawowych parametrów, ocenianych w ramach morfologii krwi – jednego z najważniejszych badań diagnostycznych i profilaktycznych. Wskaźnik opisuje średnią objętość krwinki czerwonej. Na co wskazują zaburzone wartości MCV? Obniżona średnia objętość erytrocytu związana jest z najczęstszym typem anemii – niedokrwistością z niedoboru żelaza. Przyczyną tego stanu mogą być znaczna utrata krwi, okres ciąży, niedobór żelaza w diecie, a nawet autoimmunologiczne zapalenie żołądka. Nadmiarowa wartość wskaźnika jest z kolei typowym objawem niedokrwistości spowodowanej niedoborem kwasu foliowego i witaminy B12.

MCHC określa średnie stężenie hemoglobiny w erytrocycie. Parametr stanowi integralną część morfologii – podstawowego badania diagnostycznego i profilaktycznego. Niedobór bądź nadmiar MCHC opisują aktualny stan krwinek i stopień wysycenia hemoglobiną czerwonych krwinek. O czym może świadczyć podwyższone stężenie parametru? Wysoki poziom MCHC współwystępuje z takimi schorzeniami jak sferocytoza wrodzona, niedokrwistość sierpowata i niedokrwistość hiperchromiczna. Niedobór MCHC objawia się z kolei nadmiernymi potami, kołataniem serca, bólem głowy i wypadaniem włosów.

MCH jest wskaźnikiem określającym średnią masę hemoglobiny w krwince czerwonej. Badanie przeprowadzane jest w ramach morfologii krwi. O czym może świadczyć podwyższone stężenie MCH? Patologiczne wartości wskazują na niedokrwistość nadbarwliwą megaloblastyczną, wynikającą z nieprawidłowej syntezy DNA, niedoboru kwasu foliowego bądź witaminy B12. Obniżony poziom może być z kolei przejawem zaburzeń wodno-elektrolitowych, utraty znacznej ilości krwi bądź niedokrwistości niedobarwliwej z niedoboru żelaza.

Aldosteron to hormon steroidowy produkowany przez nadnercza. Jego główną funkcją jest regulacja gospodarki wodno-mineralnej w organizmie. Nieprawidłowe stężenie aldosteronu we krwi może prowadzić do zaburzeń elektrolitowych i w znaczącym stopniu wpływać na samopoczucie i stan zdrowia pacjenta. Kiedy warto sprawdzić poziom aldosteronu? Jakie są wartości referencyjne i z czego mogą wynikać nieprawidłowości?

Albuminy to białka wytwarzane w wątrobie, stanowiące około 60 proc. całkowitej masy wszystkich białek w osoczu. Albumina spełnia w organizmie różnorodne funkcje, a jej nieprawidłowy poziom może świadczyć o nieprawidłowym odżywianiu oraz chorobach wątroby i nerek. Jakie są wskazania do wykonania badania albuminy?