Walproinian sodu jest lekiem o działaniu przeciwdrgawkowym. Substancja ta zwiększa wybiórczo stężenie GABA – kwasu gammaaminomasłowego – w układzie nerwowym. Związek ten jest ważnym neuroprzekaźnikiem odpowiedzialnym za hamowanie pobudzenia, które może być przyczyną wywołania napadu u pacjenta. Do tego lek ten wpływa na neuroprzekaźniki pobudzające, hamując ich działanie, i może też wpływać na działanie kanałów sodowo-potasowych w neuronach. Dzięki zwiększeniu poziomu GABA, lek ten wycisza sygnały nerwowe, przerywa ataki drgawkowe, napady padaczkowe. Może być także wykorzystywany w leczeniu fazy maniakalnej w zaburzeniach aferentnych dwubiegunowych.
Walproinian sodu – jak działa?
Walproinian sodu, lek przeciwpadaczkowy, jest związkiem chemicznym o budowie rozgałęzionego kwasu tłuszczowego. Jego dokładny mechanizm działania nie jest w pełni zrozumiany, ale badania laboratoryjne sugerują, że może on zwiększać poziom neuroprzekaźnika hamującego, kwasu γ-aminomasłowego (GABA), w przestrzeni synaptycznej. Ponadto wykazuje on wpływ na neuroprzekaźniki pobudzające oraz może bezpośrednio oddziaływać na kanały sodowe i potasowe w błonach komórkowych neuronów.
>> Epilepsja – objawy, leczenie. Czy padaczka może przebiegać bez drgawek?
Walproinian sodu – kiedy stosować?
Walproinian sodu jest wskazany w leczeniu różnych typów napadów padaczkowych, takich jak napady pierwotnie uogólnione (np. petit mal, miokloniczne, toniczno-kloniczne, atoniczne), zarówno typowe jak i nietypowe. Może być również stosowany w innych postaciach padaczki, które nie reagują na inne leki przeciwpadaczkowe, w tym napadach częściowych (proste i złożone) oraz wtórnie uogólnionych. Walproinian może być także stosowany w leczeniu fazy maniakalnej zaburzeń afektywnych dwubiegunowych oraz epizodów maniakalnych, gdy lit jest niewskazany lub źle tolerowany. U małych dzieci, stosowanie walproinianu jest zalecane jedynie w wyjątkowych przypadkach i wymaga szczególnej ostrożności oraz dokładnego rozważenia korzyści i ryzyka.
>> Padaczka lekooporna – czym jest ta postać epilepsji i jak ją leczyć, gdy leki nie działają?
Walproinian sodu – najczęstsze działania niepożądane
Działania niepożądane walproinianu sodu obejmują:
- wystąpienie nowotworów łagodnych, złośliwych oraz o nieokreślonym charakterze (rzadko),
- zaburzenia krwi i układu chłonnego, takie jak niedokrwistość, trombocytopenia lub leukopenia, zwykle ustępujące podczas kontynuacji leczenia lub po jego odstawieniu,
- pancytopenię,
- niewydolność szpiku kostnego,
- zespół aplazji czysto czerwonokrwinkowej,
- agranulocytozę,
- niedokrwistość makrocytarną,
- makrocytozę,
- limfopenię,
- neutropenię,
- zaburzenia endokrynologiczne, takie jak zespół niewłaściwego wydzielania wazopresyny (SIADH),
- hiperandrogenizm (objawiający się m.in. hirsutyzmem, wirylizmem, trądzikiem, łysieniem typu męskiego i/lub zwiększonym stężeniem androgenów),
- niedoczynność tarczycy.
Walproinian sodu – najczęstsze interakcje
Interakcje walproinianu sodu z innymi substancjami mogą mieć istotne znaczenie kliniczne. Substancje takie jak karbamazepina, fenytoina, fenobarbital i prymidon mogą obniżać stężenie walproinianu sodu w surowicy, dlatego zaleca się monitorowanie poziom leku we krwii, zwłaszcza na początku leczenia skojarzonego lub przy odstawianiu substancji indukującej enzymy. Felbamat może liniowo zwiększać stężenie wolnego kwasu walproinowego w surowicy, co również wymaga kontroli jego poziomu. Etosuksymid może umiarkowanie zmniejszać stężenie walproinianu. Fluoksetyna może zwiększać stężenie walproinianu sodu w surowicy, jednak mogą wystąpić przypadki, gdzie stężenie to maleje w wyniku jednoczesnego stosowania fluoksetyny. Dlatego istotne jest monitorowanie kliniczne i kontrolowanie stężenia leku w surowicy przy stosowaniu tych substancji jednocześnie.
>> EEG (elektroencefalografia) – na czym polega badanie? Wskazania, przygotowanie
Walproinian sodu – stosowanie w ciąży i w okresie karmienia piersią
Produkt leczniczy nie jest zalecany dla dzieci, młodzieży płci żeńskiej, kobiet w wieku rozrodczym ani kobiet w ciąży, chyba że inne opcje terapeutyczne są nieskuteczne lub niewłaściwie tolerowane. Kobiety w wieku rozrodczym, które są leczone tym lekiem, muszą stosować skuteczne metody antykoncepcji. Jeśli to możliwe, należy unikać ciąży u kobiet przyjmujących ten lek, a jeśli planowanie ciąży jest rozważane, należy rozważyć zmianę na alternatywne leczenie. Zarówno monoterapia, jak i politerapia walproinianem w czasie ciąży, mogą być związane z ryzykiem wystąpienia wad wrodzonych u dziecka. Dostępne dane sugerują, że terapia wielolekowa, w tym walproinian, może zwiększać to ryzyko w porównaniu z monoterapią walproinianem.
>> Bakopa – właściwości lecznicze, działanie, zastosowanie
Walproinian sodu – w jakich postaciach występuje?
Walproinian sodu występuje najczęściej w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu.
>> Psychobiotyki – bakterie jelitowe wspomagające pracę układu nerwowego