Gestoden jest częstym składnikiem doustnej antykoncepcji hormonalnej. Hamuje owulację w pierwszej części cyklu menstruacyjnego i zapobiega implantacji zarodka. Ponadto zapobiega endometriozie.
Jak działa gestoden?
Gestogen należy do grupy gestagenów – hormonów sterydowych regulujących cykl płciowy. Ponadto wzmaga apoptozę w komórkach śluzówki macicy – co oznacza, że zapobiega ich nadmiernemu namnażaniu – endometriozie. Podawany doustnie w dawce 75 µg osiąga maksymalne stężenie we krwi po niecałych 2 godzinach. Jest wydalany z moczem jako wiele różnych metabolitów, z których większość nie została jeszcze zidentyfikowana.
>> Metody antykoncepcji: mechaniczne, naturalna, hormonalna, sterylizacja
Gestoden – kiedy stosować?
Gestoden stosuje się w celu zapobiegania ciąży.
>> Co to jest antykoncepcja i jakie są metody zabezpieczania przed ciążą?
Najczęstsze działania niepożądane gestodenu
Efekty uboczne obejmują ból głowy, migrenę, zawroty głowy, skurcze w kończynach dolnych, obniżenie nastroju, nerwowość, anoreksję, osłabienie libido i reakcje agresywne. Może wystąpić nadciśnienie lub niedociśnienie tętnicze, zakrzepowe zapalenie żył, zakrzepica i/lub zatorowość płucna, tachykardia oraz krwiak i zaburzenia naczyniowo-mózgowe. Pojawić się mogą także dolegliwości żołądkowe, nudności, wymioty, zwiększony apetyt i biegunka. Skórne efekty uboczne obejmują trądzik, wysypkę, wyprysk, ostudy, wypadanie włosów, rumień wielopostaciowy, świąd, nadmierne owłosienie i wirylizację.
>> Tabletki antykoncepcyjne – jakie powodują skutki uboczne?
Gestoden – najczęstsze interakcje
Skuteczność działania środków antykoncepcyjnych mogą zmniejszać:
- hydantoina, barbiturany, prymidon, karbamazepina i ryfampicyna oraz prawdopodobnie ryfabutyna, efawirenz, newirapina, okskarbazepina, topiramat, felbamat, rytonawir, nelfinawir, gryzeofulwina i preparaty zawierające ziele dziurawca;
- równoległe stosowanie antybiotyków z grupy penicylin lub tetracyklin.
Jeżeli leki wymienione powyżej lub inne stosuje się równolegle z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi nie dłużej niż tydzień, w czasie ich przyjmowania i przez 7 dni po odstawieniu należy stosować dodatkowe metody antykoncepcji (w przypadku ryfampicyny przez 28 dni po jej odstawieniu).
Pacjentkom długotrwale przyjmującym leki indukujące enzymy wątrobowe zaleca się stosowanie preparatów antykoncepcyjnych zawierających większe dawki hormonów steroidowych lub inne metody antykoncepcji.
Przeciwwskazane jest równoległe stosowanie leków przeciwwirusowych (zawierających ombitaswir, parytaprewir, rytonawir oraz dazabuwir) z preparatami zawierającymi gestoden i etynyloestradiol (takimi jak złożone doustne preparaty antykoncepcyjne lub dopochwowe systemy terapeutyczne). Należy zmienić stosowaną metodę antykoncepcji, np. na preparat zawierający sam gestagen lub na metodę niehormonalną.
>> Cztery najczęstsze błędy popełniane przy stosowaniu antykoncepcji
Stosowanie gestodenu w czasie ciąży i w okresie karmienia piersią
Substancji nie można stosować w ciąży. Hormonalne środki antykoncepcyjne mogą wpływać na laktację i skład pokarmu kobiecego, dlatego nie zaleca się ich stosowania podczas karmienia piersią.
>> Naturalne metody planowania rodziny – na czym polegają i jak działają?
Gestoden – w jakich postaciach występuje?
Gestoden występuje w postaci tabletek powlekanych.
>> Wskaźnik Pearla – jak ocenić skuteczność antykoncepcji?