Wodorotlenek glinu (Al(OH)3) to nieorganiczny związek chemiczny o charakterze amfoterycznym zdolny do wchodzenia w reakcje zarówno z kwasami, jak i zasadami. Wykorzystuje się go w przemyśle do produkcji papieru, mydeł, proszków, past do zębów oraz w medycynie jako środek niwelujący nadkwaśność żołądka.
Wodorotlenek glinu – jak działa?
Wodorotlenek glinu po podaniu doustnym wiąże się z kwasem solnym obecnym w górnym odcinku przewodu pokarmowego (głównie w żołądku, ale także w przełyku), przez co podwyższa pH soku żołądkowego i niweluje objawy nadkwaśności bez wpływu na wydzielanie kwasu. W wyniku tej reakcji powstaje chlorek glinu, który wpływa na zwiększenie wydzielania prostaglandyn o właściwościach ochronnych na komórki błony śluzowej żołądka. Sole glinu wykazują ponadto działanie ściągające, przez co mogą sprzyjać występowaniu zaparć. Związek ten ulega nieznacznemu wchłanianiu z przewodu pokarmowego. W związku z tym długotrwałe stosowanie wodorotlenku glinu może wiązać się z działaniem toksycznym wynikającym ze wzrostu stężenia jonów glinu we krwi (szczególnie u osób z osłabioną czynnością nerek).
>> Refluks przełykowo-żołądkowy. Objawy, przyczyny, leczenie refluksu i zgagi
Wodorotlenek glinu – kiedy stosować?
Wodorotlenek glinu stosuje się w leczeniu objawowym zaburzeń pracy górnego odcinka przewodu pokarmowego, które wiążą się z nadmierną produkcją kwasu solnego w żołądku (tzw. nadkwaśnością). Wskazania do stosowania wodorotlenku glinu to:
- zarzucanie wsteczne treści żołądka do przełyku (refluks),
- zgaga z powodu nadkwaśności,
- refluksowe zapalenie błony śluzowej przełyku,
- nieżyt żołądka,
- niestrawność,
- przepuklina rozworu przełykowego przepony.
Wodorotlenek glinu stosuje się także pomocniczo w leczeniu choroby wrzodowej żołądka oraz dwunastnicy.
>> Wrzody żołądka – objawy, leczenie, dieta. Skąd się biorą wrzody na żołądku?
Wodorotlenek glinu – najczęstsze działania niepożądane
Działania niepożądane wodorotlenku glinu obejmują przede wszystkim zaparcia, a także uczucie pełności w jamie brzusznej i nudności. Przy dłuższym stosowaniu może dochodzić do niedoboru fosforanów (hipofosfatemii), objawiającego się m.in. osłabieniem mięśni i zaburzeniami mineralizacji kości, a u osób z niewydolnością nerek istnieje ryzyko kumulacji glinu w organizmie.
>> Zgaga – przyczyny, objawy, leczenie. Czy zgaga zawsze oznacza chorobę refluksową?
Wodorotlenek glinu – najczęstsze interakcje
Wodorotlenek glinu zmniejsza kwaśność soku żołądkowego, przez co zmienia środowisko panujące w górnym odcinku przewodu pokarmowego na bardziej zasadowe. W związku z tym może znacząco wpływać na farmakokinetykę wielu leków – zmniejszać lub zwiększać ich wchłanianie, osłabiać lub nasilać siłę działania oraz wpływać na ich toksyczność. Z tego względu zaleca się zachowywanie kilkugodzinnego (zwykle od 2 go 4 godzin) odstępu pomiędzy zastosowaniem wodorotlenku glinu i innych zażywanych leków.
Leki, których wchłanianie i siła działania mogą się zmniejszyć przy jednoczesnym zastosowaniu wodorotlenku glinu, to między innymi:
- fluorochinolony – ciprofloksacyna, lewofloksacyna, moksyfloksacyna, norfloksacyna, ofloksacyna, pefloksacyna,
- antybiotyki tetracyklinowe – doksycyklina,
- antybiotyki makrolidowe – azytromycyna,
- leki przeciwgruźlicze – etambutol, izoniazyd,
- leki przeciwgrzybicze – ketokonazol,
- benzodiazepiny – diazepam, nitrazepam, oksazepam, temzepam, tetrazepam,
- neuroleptyki klasyczne – promazyna, chlorpromazyna, lewomepromazyna,
- inhibitory konwertazy angiotensyny – kaptopryl, chinalapryl, enalapryl,
- glikozydy nasercowe – digoksyna,
- hormony tarczycy – lewotyroksyna,
- preparaty żelaza – glukonian żelaza, siarczan żelaza,
- niesteroidowe leki przeciwzapalne – kwas acetylosalicylowy, kwas salicylowy, salicylamid, salicylan choliny.
Leki, których wchłanianie i siła działania mogą się zwiększać przy jednoczesnym zastosowaniu wodorotlenku glinu, to między innymi:
- amoksycylina,
- acenokumarol,
- pseudoefedryna,
- pentoksyfilina,
- glipizyd,
- glibenklamid.
Istotne, aby wodorotlenku glinu nie stosować jednocześnie z lekami i pokarmami zawierającymi kwas cytrynowy, gdyż kwas ten zwiększa wchłanianie jonów glinu z przewodu pokarmowego do krwi i nasila ich toksyczne działanie.
>> Uczulenie na penicylinę, amoksycylinę. Czy uczulenie na penicylinę mija?
Wodorotlenek glinu – stosowanie w ciąży i w okresie karmienia piersią
Preparaty zawierające wodorotlenek glinu są dopuszczone do stosowania u kobiet ciężarnych i karmiących, jednak ich stosowanie należy zawsze konsultować z lekarzem prowadzącym. Istotne, aby zażywać je z ostrożnością i zgodnie z zaleconymi dawkami. Konieczność zachowania szczególnej ostrożności wynika z braku dostatecznych badań dotyczących bezpieczeństwa stosowania wodorotlenku glinu w okresie ciąży. W przypadku ciężarnych niekorzystne pozostaje także potencjalne działanie zapierające tego typu produktów, które może negatywnie wpływać na przebieg ciąży. Aktualnie na rynku aptecznym dostępnych jest wiele innych preparatów o działaniu zobojętniającym, które charakteryzują się skutecznością i wysokim profilem bezpieczeństwa. W związku z tym odchodzi się od stosowania wodorotlenku glinu w okresie ciąży i karmienia piersią.
>> Refluks – dieta, zioła, zalecenia. Jaka dieta przy refluksie?
Wodorotlenek glinu – w jakich postaciach występuje?
Wodorotlenek glinu wchodzi w skład preparatów złożonych, najczęściej w połączeniu z wodorotlenkiem magnezu, którego dodatek niweluje ryzyko wystąpienia zaparć po zastosowaniu wodorotlenku glinu. Preparaty te występują w postaci tabletek do ssania, rozgryzania i żucia oraz zawiesiny doustnej. Zarejestrowane są jako leki bez recepty. Preparaty zawierające wodorotlenek glinu stosuje się doraźnie w razie potrzeby lub bezpośrednio po posiłku, aby zapobiec wystąpieniu objawów nadkwaśności. Zalecana dawka dobowa wodorotlenku glinu to 400-800 mg na dobę.
>> Co na trawienie? Zioła, herbaty i leki bez recepty na problemy pokarmowe
nierefundowany
