Prednizon jest lekiem o działaniu przeciwzapalnym i przeciwalergicznym. Substancja występuje w postaci proleku, czyli w organizmie człowieka zostaje przekształcona do postaci aktywnej. Mechanizm jego działania polega na zmniejszeniu gromadzenia się krwinek białych w miejscu zapalenia oraz ich przyleganie do śródbłonka. Zmniejsza także przepuszczalność naczyń krwionośnych, zmniejszając obrzęk. Prednizon stosuje się do objawowego leczenia chorób reumatycznych, tocznia układowego, chorób skóry, ciężkich postaci chorób alergicznych oraz chorób układu endokrynnego takich jak: choroba Addisona, zapalenie tarczycy.
Prednizon – jak działa?
Prednizon, syntetyczny glikokortykosteroid, po przekształceniu w aktywny metabolit - prednizolon, wykazuje silne działanie przeciwzapalne. Hamuje objawy zapalenia poprzez ograniczenie migracji i gromadzenia komórek zapalnych, fagocytozę, uwalnianie mediatorów zapalenia oraz zmniejszenie przepuszczalności naczyń. Dodatkowo działa mineralokortykosteroidowo w około 60% aktywności hydrokortyzonu.
>> Czym jest stan zapalny? O czym świadczy? Czy może być niebezpieczny?
Prednizon – kiedy stosować?
Prednizon jest stosowany w leczeniu wielu schorzeń, takich jak choroby endokrynologiczne, alergiczne, skórne, przewodu pokarmowego, układu krwiotwórczego, nowotworowe, neurologiczne, oczne, oddechowe, reumatyczne, oraz inne stany zapalne układu kostno-stawowego. Jest także używany jako środek paliatywny w chorobach nowotworowych.
>> Choroby tarczycy – nadczynność i niedoczynność, przyczyny i objawy
Prednizon – najczęstsze działania niepożądane
Podobnie jak każdy lek, prednizon może powodować działania niepożądane, jednakże nie występują one u wszystkich pacjentów stosujących ten lek. Krótkotrwałe stosowanie prednizonu rzadko prowadzi do działań niepożądanych. Ryzyko wystąpienia niekorzystnych efektów przede wszystkim dotyczy długotrwałego stosowania leku. Wśród potencjalnych działań niepożądanych związanych z zaburzeniami mięśniowo-szkieletowymi i tkanki łącznej można wymienić osłabienie mięśni, miopatię steroidową (częściej u kobiet, zazwyczaj zaczynającą się od mięśni obręczy biodrowej, a następnie rozszerzającą się na mięśnie barku i ramienia, rzadko dotykającą mięśnie oddechowe), utratę masy mięśniowej, osteoporozę, złamania kręgosłupa, a także martwicę głowy kości udowej i ramiennej, oraz patologiczne złamania kości długich.
>> Osteoporoza – przyczyny i diagnostyka. Dieta przy osteoporozie
Prednizon - najczęstsze interakcje
- Prednizon może mieć interakcje z innymi lekami, w tym:
- NLPZ i alkohol: zwiększone ryzyko owrzodzenia i krwawienia z przewodu pokarmowego.
- Amfoterycyna B, inhibitory anhydrazy węglanowej: potencjalna hipokaliemia, przerost mięśnia sercowego, zastoinowa niewydolność krążenia.
- Paracetamol: ryzyko hipernatremii, obrzęków, zwiększone wydalanie wapnia, możliwe ryzyko hipokalcemii i osteoporozy, oraz podwyższone ryzyko hepatotoksyczności paracetamolu.
- Steroidy anaboliczne, androgeny: możliwe wystąpienie obrzęków, trądziku.
- Leki cholinolityczne, głównie atropina: potencjalny wzrost ciśnienia śródgałkowego.
- Leki przeciwzakrzepowe, pochodne kumaryny, indandion, heparyna, streptokinaza, urokinaza: możliwe zmniejszenie lub zwiększenie skuteczności, konieczność dostosowania dawki na podstawie czasu protrombinowego; zwiększone ryzyko owrzodzenia i krwawienia z przewodu pokarmowego.
>> Reumatoidalne zapalenie stawów – przyczyny. Komu grozi RZS?
Prednizon – stosowanie w ciąży i w okresie karmienia piersią
Brak dostatecznie licznych i kontrolowanych badań na ludziach dotyczących bezpieczeństwa stosowania prednizonu w ciąży. Badania na zwierzętach sugerują zwiększone ryzyko rozszczepów podniebienia, poronień, niewydolności łożyska i opóźnienia rozwoju płodu przy stosowaniu kortykosteroidów. Chociaż nie ma potwierdzonych dowodów na teratogenne działanie u ludzi, istnieją dane wskazujące na podwyższone ryzyko niewydolności łożyska, niskiej masy urodzeniowej i śmierci płodu u kobiet stosujących glikokortykosteroidy w ciąży. Ogólne stosowanie kortykosteroidów u ciężarnych jest akceptowalne tylko wtedy, gdy korzyści przeważają nad potencjalnym ryzykiem dla płodu. Stosowanie dawki do 5 mg prednizonu/dobę uważa się za bezpieczne dla dziecka, ale większe dawki mogą prowadzić do zahamowania wzrostu lub funkcji nadnerczy u noworodka. Jeśli konieczne jest stosowanie wyższych dawek leku u kobiety karmiącej piersią, zaleca się przerwanie karmienia piersią.
>> Choroby autoimmunologiczne – lista. Co to jest choroba autoimmunologiczna?
Prednizon – w jakich postaciach występuje?
Prednizon występuje w postaci tabletek.
>> Toczeń rumieniowaty układowy (SLE) – objawy, diagnostyka, rokowania i leczenie