Salbutamol łączy się z receptorami adrenergicznymi w układzie oddechowym i wywołuje przede wszystkim rozkurcz oskrzeli. Dzięki temu poprawia wentylację płuc. Poza tym zwiększa aktywność nabłonka i oczyszczanie płuc. Zmniejsza przepuszczalność naczyń krwionośnych, przez co ogranicza powstawanie stanu zapalnego w płucach. Lek wykorzystuje się do terapii objawowej astmy oraz przewlekłej obturacyjnej choroby płuc. Najczęściej wykorzystuje się go w formie wziewnej w postaci aerozolu.
Salbutamol – jak działa?
Salbutamol jest lekiem z grupy b-adrenomimetyków, które głównie oddziałują na receptory b2, dominujące w oskrzelach. Jego działanie polega na pobudzeniu cyklazy adenylanowej, co prowadzi do wzrostu stężenia cyklicznego 3',5'-AMP. To z kolei prowadzi do rozkurczu mięśni gładkich, w tym oskrzeli, oraz hamowania wydzielania mediatorów reakcji alergicznej, zwłaszcza z komórek tucznych. W badaniach klinicznych stwierdzono, że salbutamol jest skuteczniejszy w rozszerzaniu oskrzeli niż izoproterenol, jednocześnie wywierając słabsze działanie na układ sercowo-naczyniowy. Jego działanie utrzymuje się dłużej, ponieważ nie ulega wychwytowi zwrotnemu ze szczeliny synaptycznej i nie jest metabolizowany przez katechol-O-metylotransferazę (COMT).
>> Astma oskrzelowa – jak rozpoznać objawy? Czym grozi nieleczona astma oskrzelowa?
Salbutamol – kiedy stosować?
Salbutamol jest wskazany do stosowania u dorosłych i dzieci powyżej 6. roku życia w leczeniu astmy, skurczu oskrzeli oraz odwracalnych stanów skurczowych dróg oddechowych.
>> Atak astmy – jak go rozpoznać i leczyć
Salbutamol – najczęstsze działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane salbutamolu są związane z jego aktywnością β-mimetyczną i mogą być kontrolowane poprzez monitorowanie parametrów hemodynamicznych, takich jak ciśnienie tętnicze i częstość akcji serca, oraz dostosowywanie dawki. Zazwyczaj ustępują po zaprzestaniu stosowania leku. Bardzo rzadko mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości, takie jak obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, skurcz oskrzeli, niedociśnienie tętnicze i zapaść.
>> Farmakoterapia astmy oskrzelowej
Salbutamol – najczęstsze interakcje
Należy unikać jednoczesnego stosowania innych leków adrenomimetycznych w postaci doustnej lub wstrzykiwań, ponieważ może to prowadzić do poważnych działań niepożądanych związanych z układem krążenia. W wyjątkowych sytuacjach dopuszczalne jest ostrożne równoczesne stosowanie wziewnych postaci b-adrenomimetyków, ale tylko w przypadku szczególnie uzasadnionym. Jeśli konieczne jest regularne stosowanie takiej terapii skojarzonej, należy rozważyć zastąpienie b-adrenomimetyków innymi lekami. Podczas stosowania anestetyków halogenowych, dodatkowe działanie przeciwnadciśnieniowe może prowadzić do zahamowania skurczowej czynności macicy, co zwiększa ryzyko krwawienia. Dodatkowo interakcja z anestetykami halogenowymi może wywołać poważne zaburzenia rytmu serca związane z zwiększoną reaktywnością mięśnia sercowego.
>> Odczulanie jako terapia astmy
Salbutamol – stosowanie w ciąży i w okresie karmienia piersią
Salbutamol, w dużych dawkach stosowany u zwierząt, może powodować wady rozwojowe, szczególnie związane z rozwojem kostnym. Chociaż rzadko zgłaszane są przypadki wad rozwojowych u potomstwa kobiet stosujących salbutamol w ciąży, związek przyczynowy nie został jednoznacznie udowodniony. Ze względu na brak wystarczających badań kontrolnych, stosowanie salbutamolu w ciąży jest rekomendowane jedynie w przypadkach, gdy korzyść dla matki przeważa nad potencjalnym ryzykiem dla płodu, według decyzji lekarza. Salbutamol może również hamować skurcze macicy, dlatego jego stosowanie w czasie porodu jest zalecane tylko w przypadku bezwzględnej konieczności. Ponieważ salbutamol prawdopodobnie przenika do mleka matki, nie zaleca się stosowania leku przez kobiety karmiące piersią, chyba że korzyść dla matki przeważa nad potencjalnym ryzykiem dla dziecka, z uwzględnieniem preferowania inhalacyjnej formy podawania. Jednakże należy pamiętać, że ryzyko wpływu salbutamolu na noworodka nie może być całkowicie wykluczone.
>> Ilość witaminy E u matki może wpłynąć na astmę u dziecka
Salbutamol – w jakich postaciach występuje?
Salbutamol występuje najczęściej w postaci tabletek i iniekcji.
>> Późne zachorowanie na astmę zwiększa ryzyko chorób układu sercowo-naczyniowego
refundowany