Pantenol (panthenol) to prowitamina B5 stosowana w kosmetykach do pielęgnacji skóry i włosów, przede wszystkim ze względu na działanie nawilżające, łagodzące i wspierające regenerację. Wiąże wodę w skórze i włosach i poprawia komfort użytkowania produktu.
Pantenol (panthenol) – działanie, funkcja w kosmetykach
Wiedza w pigułce
- Pantenol w kosmetykach występuje zazwyczaj w niewielkim stężeniu.
- Można go dodawać do produktów o zróżnicowanej konsystencji (żele, kremy, emulsje, spraye).
- Dobrze łączy się z innymi składnikami kojącymi i regenerującymi, takimi jak alantoina, gliceryna.
- Zwykle jest dobrze tolerowany również przy długotrwałym stosowaniu.
Pantenol (panthenol) – czym jest?
Pantenol to organiczny związek z grupy alkoholi, prowitamina B5 (po dostaniu się do organizmu przekształca się w aktywną formę witaminy B5). Dobrze wnika w naskórek oraz włosy i wspiera procesy regeneracji oraz łagodzenia podrażnień. Jest częstym składnikiem kosmetyków nawilżających do ciała oraz produktów po opalaniu. Łączy też funkcję pielęgnacyjną z technologiczną: poprawia komfort skóry (uczucie miękkości i gładkości), korzystnie wpływa na kondycję włosów i może ograniczać wysychanie masy kosmetycznej przy ujściu opakowania. W identyfikacji surowca stosuje się numery CAS 81‑13‑0 oraz 16485‑10‑2.
Postacie pantenolu: D i DL
W kosmetykach stosuje się głównie dwie postacie: D‑panthenol oraz DL‑panthenol. D‑panthenol ma zazwyczaj konsystencję oleistą, a DL‑panthenol występuje najczęściej jako proszek krystaliczny. Na etykietach zwykle występują po prostu pod nazwą „panthenol” w składzie INCI.
Właściwości i zastosowanie pantenolu
Panthenol jest używany tam, gdzie celem jest nawilżenie, ukojenie i poprawa kondycji skóry lub włosów, a także poprawa właściwości użytkowych kosmetyku.
Najważniejsze właściwości panthenolu:
- wiąże wodę w warstwie rogowej naskórka i działa jak humektant, wspierając nawilżenie;
- może łagodzić podrażnienia, działać przeciwzapalnie i wspierać regenerację naskórka;
- poprawia gładkość i miękkość skóry, dając przyjemne odczucie po aplikacji.
>> Pieczenie skóry ze zmianami na ciele i bez widocznych zmian – co może oznaczać?
Funkcje pantenolu w kosmetykach
W formulacjach panthenol pełni przede wszystkim funkcje kondycjonujące oraz nawilżające, a także pełni funkcję pomocniczą w technologii produktu.
- Humektant – wiąże wodę, wspiera nawilżenie skóry i włosów.
- Składnik kondycjonujący skórę – poprawia jej miękkość, elastyczność i komfort.
- Składnik kondycjonujący włosy – poprawia wygląd, połysk i odczucie w dotyku.
- Rozpuszczalnik i składnik wspierający stabilność oraz wygodę aplikacji (m.in. mniejsze wysychanie w dozowniku).
Gdzie znajdziemy pantenol?
Panthenol jest składnikiem wielu kosmetyków, zarówno pielęgnacyjnych, jak i do włosów czy makijażu. Najczęściej występuje w:
- kremach i balsamach nawilżających, w tym produktach łagodzących do ciała;
- preparatach do pielęgnacji skóry suchej, podrażnionej i po ekspozycji na słońce;
- szamponach, odżywkach, maskach oraz produktach do stylizacji włosów;
- wybranych kosmetykach kolorowych (np. pomadki, tusze, cienie) i produktach do pielęgnacji paznokci, gdzie celem jest dodatkowy komfort i nawilżenie.
Przeciwwskazania do stosowania pantenolu
Panthenol jest ogólnie opisywany jako składnik dobrze tolerowany. Praktyczne przeciwwskazania dotyczą głównie indywidualnej reakcji na dany kosmetyk:
- potwierdzona nadwrażliwość na panthenol;
- wystąpienie podrażnienia po aplikacji (pieczenie, rumień, świąd) – w takiej sytuacji zaleca się przerwanie stosowania i ocenę tolerancji
Ostrożność zaleca się także przy bardzo uszkodzonej lub wyjątkowo reaktywnej skórze, jeśli dany produkt nasila dyskomfort.
Bezpieczeństwo stosowania pantenolu
Według ocen bezpieczeństwa panthenol jest uznawany za bezpieczny w kosmetykach w typowych stężeniach i praktykach stosowania. W badaniach nie wykazuje istotnego potencjału drażniącego, uczulającego ani fotodrażniącego/fotouczulającego. W ramach przepisów UE panthenol i kwas pantotenowy mogą być stosowane zgodnie z ogólnymi zasadami rozporządzenia kosmetycznego.
Pantenol (panthenol) – najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Dostępne oceny bezpieczeństwa wskazują, że panthenol jest dobrze tolerowany i uznawany za bezpieczny w typowych stężeniach, także przy długotrwałym stosowaniu, choć w razie indywidualnej reakcji nadwrażliwości należy przerwać używanie produktu.
Pantenol to prowitamina B5, która w skórze może przekształcać się w kwas pantotenowy; działa nawilżająco, łagodząco oraz wspiera procesy regeneracji naskórka i włosów.
D-panthenol ma zazwyczaj postać oleistej cieczy, DL-panthenol występuje najczęściej jako proszek krystaliczny, ale obie formy są zwykle oznaczane jako „panthenol” w INCI.
W kosmetykach działa jako humektant wiążący wodę, składnik kondycjonujący skórę i włosy oraz element poprawiający komfort aplikacji i odczucie gładkości po użyciu.
Panthenol znajduje się m.in. w kremach i balsamach nawilżających, preparatach łagodzących po opalaniu, produktach do skóry suchej i podrażnionej, szamponach, odżywkach, maskach do włosów oraz wybranych kosmetykach kolorowych i produktach do paznokci.
