Aluminum chlorohydrate (hydroksychlorek glinu) – zastosowanie i bezpieczeństwo w produktach kosmetycznych

Czym jest aluminum chlorohydrate (hydroksychlorek glinu)?

Pod względem chemicznym jest to nieorganiczny związek zaliczany do soli glinu i kwasu solnego. Substancja powstaje w wyniku reakcji chemicznej wodorotlenku glinu z kwasem solnym, a następnie dalszych przemian w obecności wody, które prowadzą do utworzenia hydroksychlorku glinu. W składach kosmetyków występuje pod nazwą INCI: Aluminum Chlorohydrate. Jej numer CAS to 12042-91-0 i pod takim oznaczeniem widnieje w rejestrach chemicznych.

Właściwości hydroksychlorku glinu

Najważniejsze cechy aluminum chlorohydrate to:

• wygląd i stan skupienia – w czystej postaci najczęściej występuje jako biały, drobnokrystaliczny proszek bez wyraźnego zapachu. W zależności od formy może być także obecny w postaci roztworu;
• rozpuszczalność – wykazuje wysoką higroskopijność i pełną rozpuszczalność w wodzie, co pozwala na tworzenie klarownych produktów kosmetycznych;
• niskie pH – w roztworach wodnych utrzymuje odczyn kwasowy (zazwyczaj w przedziale pH 3,0-5,0), co wymaga uwzględnienia przy tworzeniu kosmetyków;
• stabilność – zachowuje trwałość w standardowych temperaturach i warunkach chemicznych, co wspiera stabilność kosmetyku;
• zdolność blokowania ujść gruczołów potowych – jego struktura polimeryczna pozwala na czasowe blokowanie ujść gruczołów potowych poprzez tworzenie żelowych czopów oraz ogranicza aktywność drobnoustrojów w miejscu aplikacji.

Zastosowanie i funkcja aluminum chlorohydrate w kosmetykach

Po nałożeniu na skórę hydroksychlorek glinu reaguje z jej naturalnym pH, tworząc w ujściach gruczołów potowych przejściowe struktury żelowe, co mechanicznie ogranicza transport płynu na powierzchnię naskórka. Działanie to jest tymczasowe – blokada znika sama podczas mycia lub naturalnego złuszczania się naskórka.

W kosmetykach aluminum chlorohydrate pełni następujące funkcje:

• antyperspirant – redukuje objętość wydzielanego potu poprzez tworzenie tymczasowych czopów w kanałach potowych;
• składnik dezodorujący – ogranicza wilgotność skóry, co wtórnie hamuje aktywność bakterii odpowiedzialnych za rozkład potu i powstawanie zapachów;
• substancja ściągająca – powoduje powierzchniowe obkurczanie tkanek, co wpływa na czasowe zwężenie ujść gruczołów;
• składnik regulujący sebum – stosowany miejscowo w preparatach do skóry tłustej i trądzikowej w celu zmniejszenia wydzielania sebum i zwężenia porów, a także w specjalistycznych produktach do pielęgnacji stóp i dłoni w celu regulacji poziomu wilgoci.

W jakich kosmetykach występuje aluminum chlorohydrate?

Hydroksychlorek glinu można znaleźć przede wszystkim w kosmetykach, których zadaniem jest ograniczanie pocenia się oraz neutralizowanie zapachu potu.

Kosmetyki z aluminum chlorohydrate to m.in.:

• antyperspiranty i blokery potu w różnych postaciach,
• dezodoranty,
• produkty na nadpotliwość stóp i dłoni,
• kosmetyki do skóry tłustej i trądzikowej,
• niektóre płyny do kąpieli, żele pod prysznic i mydła do rąk,
• specjalistyczne szampony i sera do włosów (seboregulujące, na wypadanie włosów).

Bezpieczeństwo stosowania hydroksychlorku glinu

Hydroksychlorek glinu jest składnikiem szeroko przebadanym pod względem bezpieczeństwa. Jego stosowanie w kosmetykach zostało ocenione przez liczne instytucje naukowe i komisje eksperckie w Europie i Stanach Zjednoczonych.

Dopuszczalne stężenia aluminum chlorohydrate w kosmetykach

Według Komitetu Naukowego ds. Bezpieczeństwa Konsumentów (SCCS), działającego przy Komisji Europejskiej, substancje z tej grupy mogą być stosowane w kosmetykach w określonych limitach stężeń:

• do 6,25% aluminium w dezodorantach i antyperspirantach w formie innej niż spray,
• do 10,60% aluminium w dezodorantach i antyperspirantach w sprayu,
• do 2,65% aluminium w pastach do zębów,
• do 0,77% aluminium w pomadkach do ust.

Badania wskazują, że przenikanie glinu przez skórę jest bardzo niewielkie, a ilość, która może przedostać się do organizmu z kosmetyków, uznawana jest za bezpieczną. Należy jednak zaznaczyć, że ze względu na kwasowy odczyn pH oraz mechanizm blokowania ujść gruczołów aluminum chlorohydrate może wywoływać miejscowe podrażnienia. U osób ze skórą wrażliwą lub w przypadku aplikacji na uszkodzony naskórek (np. po depilacji), może dojść do wystąpienia pieczenia, zaczerwienienia lub świądu skóry.

Aluminum chlorohydrate a rakotwórczość i choroby degeneracyjne

W internecie pojawiają się hipotezy sugerujące związek soli glinu z rakiem piersi oraz chorobą Alzheimera. Aktualne analizy naukowe nie potwierdziły jednak takiej zależności. W ocenie opublikowanej w 2022 roku wykazano, że nie ma dowodów na związek między stosowaniem soli glinu w kosmetykach a rakiem piersi i chorobami neurodegeneracyjnymi, w tym chorobą Alzheimera. Na tej podstawie SCCS uznał, że antyperspiranty zawierające sole glinu są bezpieczne w kosmetykach, nawet gdy stosuje się je na skórę po goleniu lub depilacji (choć w tym przypadku mogą czasem wywołać podrażnienia).

Przeciwwskazania do stosowania aluminum chlorohydrate

Chociaż aluminum chlorohydrate jest zazwyczaj dobrze tolerowany, u niektórych osób może powodować podrażnienia skóry. Ryzyko wystąpienia objawów niepożądanych wzrasta przy częstych aplikacjach oraz w przypadku naruszenia bariery naskórkowej.

Najczęściej obserwowane objawy to:

• pieczenie,
• zaczerwienienie,
• świąd,
• miejscowe przesuszenie skóry.

Ryzyko podrażnień jest mniejsze, gdy produkt nakłada się na suchą i nieuszkodzoną skórę. Najlepiej robić to wieczorem – wtedy gruczoły potowe są mniej aktywne, co pozwala składnikowi zadziałać skuteczniej i stabilniej osadzić się w ujściach kanałów potowych.

Aluminum chlorohydrate nie jest polecany dla:

• osób z bardzo wrażliwą skórą lub atopowym zapaleniem skóry,
• skóry bezpośrednio po depilacji, goleniu lub inwazyjnych zabiegach dermatologicznych,
• kobiet w ciąży lub karmiących piersią.

Aluminum chlorohydrate (hydroksychlorek glinu) – podsumowanie

Aluminum chlorohydrate to jeden z najczęściej stosowanych składników antyperspirantów, którego działanie polega na czasowym ograniczaniu wydzielania potu poprzez częściowe blokowanie ujść gruczołów potowych. Dzięki temu zmniejsza wilgotność skóry, a pośrednio także rozwój bakterii odpowiedzialnych za powstawanie nieprzyjemnego zapachu.

W internecie pojawiają się opinie sugerujące związek aluminum chlorohydrate z rakiem piersi lub chorobami neurodegeneracyjnymi, jednak dotychczasowe analizy naukowe nie potwierdziły takiej zależności. Jednocześnie wiadomo, że przy niektórych typach skóry hydroksychlorek glinu może powodować miejscowe podrażnienia. Z tego względu szczególną ostrożność powinny zachować osoby z bardzo wrażliwą skórą.