Płynny wyciąg otrzymywany z ziela tymianku to produkt o wielokierunkowym działaniu. Znajduje zastosowanie w zwalczaniu produktywnego kaszlu oraz dolegliwości w jamie ustnej. Z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania, jego aplikacja powinna odbywać się z ostrożnością oraz z uwzględnieniem innych stosowanych leków. W przypadku kobiet ciężarnych i karmiących terapia z użyciem płynnego wyciągu z tymianku jest przeciwwskazana.
Płynny wyciąg z tymianku – jak działa?
Płynny wyciąg z tymianku pozyskiwany z ziela tymianku stanowi bogate źródło substancji biologicznie czynnych, takich jak olejek eteryczny, flawonoidy, garbniki oraz fenolokwasy. Dzięki ich zawartości wykazuje działanie:
- sekretolityczne – zwiększa ilość wydzieliny produkowanej w oskrzelach,
- sekretomotoryczne – ułatwia transport wydzieliny w drogach oddechowych,
- wykrztuśne – ułatwia odkrztuszanie wydzieliny i jej usuwanie,
- przeciwbakteryjne – dzięki składnikom olejku eterycznego, takim jak tymol i karwakrol,
- ściągające – z uwagi na zawartość garbników,
- przeciwzapalne i antyoksydacyjne – dzięki zawartości flawonoidów.
>> Flawonoidy – co to takiego, gdzie jest ich najwięcej, przykłady
Płynny wyciąg z tymianku – kiedy stosować?
Płynny wyciąg z tymianku znajduje zastosowanie przede wszystkim jako środek wykrztuśny w terapii produktywnego kaszlu towarzyszącego infekcjom górnych dróg oddechowych o podłożu wirusowym. Uznaje się go za tradycyjny produkt leczniczy, którego skuteczność opiera się na długoletnim stosowaniu i nie jest poparte wynikami badań klinicznych.
Z uwagi na działanie przeciwbakteryjne, ściągające i przeciwzapalne płynny wyciąg z tymianku wchodzi też w skład preparatów stosowanych w schorzeniach jamy ustnej, takich jak:
- stany zapalne błony śluzowej jamy ustnej i gardła,
- zapalenie dziąseł i jamy ustnej (w tym w zapaleniu języka),
- powierzchniowe zapalenie przyzębia,
- afty,
- odleżyny jamy ustnej,
- krwawienia dziąseł,
- parodontoza.
>> Czym są afty, jak je leczyć, czym różnią się od pleśniawek?
Płynny wyciąg z tymianku – najczęstsze działania niepożądane
Płynny wyciąg z tymianku jest na ogół dobrze tolerowany, jednak – podobnie jak inne preparaty roślinne – może powodować działania niepożądane, zwłaszcza przy większych dawkach lub u osób wrażliwych:
- dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego – mogą obejmować nudności, ból brzucha lub sporadycznie wymioty,
- reakcje alergiczne – szczególnie u osób uczulonych na rośliny z rodziny jasnotowatych (Lamiaceae); objawy mogą obejmować wysypkę, świąd lub pokrzywkę,
- podrażnienie błon śluzowych – w przypadku stosowania w wysokich stężeniach lub wrażliwości na składniki olejku eterycznego (np. tymol),
- rzadko zawroty głowy lub bóle głowy – zwykle o łagodnym i przemijającym charakterze.
Działania niepożądane występują rzadko i zazwyczaj mają łagodny przebieg. W przypadku wystąpienia objawów nadwrażliwości lub nasilonych dolegliwości należy przerwać stosowanie i skonsultować się z lekarzem.
>> Płyny do higieny jamy ustnej. Dlaczego warto je stosować?
Płynny wyciąg z tymianku – najczęstsze interakcje z lekami
Nie przeprowadzono badań klinicznych dotyczących interakcji pomiędzy wyciągiem z tymianku, a innymi stosowanymi lekami. Można rozważać jedynie potencjalne interakcje wynikające z zawartości określonych składników wyciągu z tymianku oraz ich mechanizmu działania. Z tego względu zaleca się przeprowadzenie dokładnej analizy wszelkich stosowanych leków i suplementów diety przed zastosowaniem wyciągu z tymianku. Zwraca się uwagę na możliwość wystąpienia interakcji pomiędzy wyciągiem z tymianku, a następującymi grupami leków:
- antybiotykami – składniki olejku tymiankowego wykazują działanie przeciwbakteryjne, w związku z czym mogą teoretycznie wykazywać synergizm lub antagonizm do działania antybiotyków; zaleca się zachowanie przynajmniej dwugodzinnego odstępu pomiędzy ich zastosowaniem,
- lekami przeciwzakrzepowymi – zawarte w wyciągu z tymianku flawonoidy podczas stosowania miejscowego mogą nasilać działanie przeciwzakrzepowe; z tego względu zalecane jest monitorowanie parametrów krzepnięcia podczas stosowania takich leków jak warfaryna, acenokumarol, heparyny oraz nowoczesnych leków przeciw przeciwzakrzepowych jak apiksaban, dabigatran, rywaroksaban,
- lekami z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych – przy jednoczesnym stosowaniu miejscowym wyciągu z tymianku może dojść do zwiększenia działania przeciwzapalnego NLPZ,
- lekami miejscowo znieczulającymi – składniki zawarte w wyciągu z tymianku mogą zwiększać przepuszczalność błon komórkowych i nasilać działanie znieczulające,
- preparatami zawierającymi enzymy proteolityczne – garbniki zawarte w wyciągu z tymianku mogą osłabiać działanie enzymów proteolitycznych; zalecane jest zachowanie odstępu czasowego pomiędzy ich zastosowaniem.
>> Olejki eteryczne – właściwości i zastosowanie. Kiedy używać olejku lawendowego, a kiedy melisowego?
Płynny wyciąg z tymianku – stosowanie w ciąży i w okresie karmienia piersią
Dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania wyciągu z tymianku są ograniczone. Z tego względu kobietom ciężarnym nie zaleca się stosowania produktów zawierających wyciąg z tymianku. W przypadku określonych dolegliwości wskazane jest wdrożenie alternatywnych metod o potwierdzonym bezpieczeństwie w okresie ciąży.
Nie określono stopnia przenikania substancji czynnych zawartych w wyciągu z tymianku i ich metabolitów do mleka kobiecego, jak również ich wpływu na organizm karmionego noworodka czy niemowlęcia. Dlatego stosowanie produktów zawierających wyciąg z tymianku jest przeciwwskazane w okresie laktacji. Nieznany jest również wpływ składników zawartych w wyciągu z tymianku na płodność. Z tego względu kobiety i mężczyźni w wieku rozrodczym planujący potomstwo powinni rozważyć potencjalne korzyści wynikające ze stosowania wyciągu z tymianku w stosunku do nieznanego ryzyka związanego z wpływem na płodność.
>> Zioła na przeziębienie i kaszel - które wybrać?
Płynny wyciąg z tymianku – w jakich postaciach występuje?
Wyciąg płynny z tymianku to preparat znajdujący szerokie zastosowanie w medycynie i farmacji. W oparciu o niego sporządza się produkty lecznicze, wyroby medyczne oraz suplementy diety w formie:
- syropów,
- tabletek do ssania,
- maści i żeli do stosowania w jamie ustnej,
- aerozoli do stosowania w jamie ustnej,
- płynów do stosowania w jamie ustnej,
- koncentratów do sporządzenia płynu do płukania jamy ustnej.
>> Tymianek - zastosowanie i właściwości lecznicze. Tymianek na ból zatok
