Polysorbate 80 (polisorbat 80) – właściwości i zastosowanie w kosmetykach

Czym jest Polysorbate 80?

Polysorbat 80 to niejonowa substancja powierzchniowo czynna (surfaktant), której podstawowym zadaniem jest emulgacja - stabilizacja formulacji kosmetycznych. W składach kosmetyków INCI występuje pod nazwą Polysorbate 80, natomiast jego numer CAS to 9005-65-6. Jest pochodną sorbitanu i kwasu oleinowego poddaną procesowi etoksylacji z wykorzystaniem 20 jednostek tlenku etylenu. Ma jednocześnie część hydrofilową (wiążącą wodę) oraz lipofilową (łączącą się z tłuszczami), co pozwala skutecznie łączyć składniki o odmiennych właściwościach. Stosowany jest w kosmetykach do pielęgnacji ciała, kosmetykach do pielęgnacji twarzy, a także kosmetykach do pielęgnacji włosów. 

Polysorbate 80 – właściwości

• Niejonowy charakter, dzięki któremu dobrze współpracuje z wieloma składnikami receptury,
• budowa amfifilowa umożliwiająca jednoczesne wiązanie wody i tłuszczów,
• zdolność do tworzenia miceli ułatwiających rozproszenie substancji oleistych w środowisku wodnym,
• obniżanie napięcia powierzchniowego, co poprawia stabilność emulsji,
• wspomaganie tworzenia i stabilizacji piany w wybranych produktach myjących,
• poprawa poślizgu i łatwości aplikacji kosmetyku.

Polysorbate 80 – funkcja w kosmetyku

Polysorbate 80 pełni przede wszystkim funkcje technologiczne. Odpowiada za utrzymanie odpowiedniej struktury produktu oraz wpływa na jego trwałość podczas przechowywania. Najczęściej:

• umożliwia trwałe połączenie fazy wodnej i olejowej,
• pomaga równomiernie rozprowadzić olejki eteryczne, substancje zapachowe oraz inne składniki lipofilowe,
• ogranicza rozwarstwianie emulsji,
• poprawia konsystencję produktu,
• zwiększa komfort aplikacji,
• wspiera tworzenie stabilnej piany w wybranych preparatach myjących.

Nie jest składnikiem odpowiadającym za nawilżanie czy regenerację skóry. Jego zadaniem jest zapewnienie odpowiednich warunków działania pozostałym składnikom aktywnym obecnym w kosmetyku.

Typ składnika

Polysorbate 80 zalicza się do wielofunkcyjnych substancji technologicznych. W kosmetykach pełni przede wszystkim funkcję:

• niejonowej substancji powierzchniowo czynnej,
• emulgatora,
• solubilizatora,
• stabilizatora emulsji,
• składnika wspomagającego tworzenie piany.

W jakich kosmetykach występuje Polysorbate 80?

Można go znaleźć m.in. w:

• kremach do twarzy i ciała,
• balsamach pielęgnacyjnych,
• płynach micelarnych,
• preparatach do demakijażu,
• szamponach i odżywkach,
• żelach pod prysznic,
• płynach do kąpieli,
• tonikach i serach zawierających olejki eteryczne,
• wybranych kosmetykach kolorowych.

Polysorbate 80 – czy jest bezpieczny?

Dostępne oceny bezpieczeństwa wskazują, że Polysorbate 80 jest uznawany za bezpieczny do stosowania w kosmetykach zgodnie z ich przeznaczeniem. Składnik ten został oceniony m.in. przez ekspertów Cosmetic Ingredient Review (CIR), którzy uznali polisorbaty stosowane w produktach kosmetycznych za bezpieczne w typowych warunkach użycia. Polysorbate 80 nie jest klasyfikowany jako silny alergen kontaktowy i u większości osób jest dobrze tolerowany. Podobnie jak w przypadku innych substancji powierzchniowo czynnych reakcja skóry zależy jednak od całej formulacji kosmetyku, stężenia składnika oraz indywidualnych predyspozycji użytkownika. 
Warto również pamiętać, że Polysorbate 80 powstaje w procesie etoksylacji. Na etapie produkcji mogą pojawiać się śladowe ilości zanieczyszczeń poprocesowych, takich jak 1,4-dioksan lub tlenek etylenu. Surowce przeznaczone do produkcji kosmetyków podlegają jednak procesom oczyszczania oraz kontroli jakości, które ograniczają obecność tych substancji do poziomów uznawanych za bezpieczne.

Przeciwwskazania do stosowania Polysorbate 80

Nie istnieją ogólne przeciwwskazania do stosowania kosmetyków zawierających Polysorbate 80. Ostrożność warto jednak zachować w przypadku skóry szczególnie wrażliwej lub z uszkodzoną barierą hydrolipidową.

Na większe ryzyko podrażnienia mogą być narażone:

• osoby ze skórą bardzo wrażliwą,
• osoby z uszkodzoną lub podrażnioną barierą naskórkową,
• osoby ze skłonnością do reakcji po kosmetykach wieloskładnikowych,
• osoby, u których po zastosowaniu produktu pojawiło się pieczenie, świąd lub rumień.

Jeżeli po zastosowaniu kosmetyku wystąpią objawy podrażnienia, należy przerwać jego stosowanie i – w razie utrzymywania się dolegliwości – skonsultować się z dermatologiem.

Polysorbate 80 – podsumowanie

Polysorbate 80 to niejonowa substancja powierzchniowo czynna wykorzystywana przede wszystkim jako emulgator, solubilizator i stabilizator formulacji kosmetycznych. Odpowiada za trwałe połączenie składników wodnych i tłuszczowych, poprawia stabilność emulsji oraz ułatwia równomierne rozprowadzenie substancji oleistych w produktach na bazie wody. Najczęściej występuje w kremach, balsamach, płynach micelarnych, preparatach do demakijażu, szamponach, odżywkach oraz produktach myjących. Sam nie wykazuje bezpośredniego działania pielęgnacyjnego, ale odgrywa ważną rolę w zapewnieniu odpowiedniej jakości i trwałości kosmetyku. Dostępne dane wskazują, że Polysorbate 80 jest bezpieczny do stosowania zgodnie z przeznaczeniem. U osób z bardzo wrażliwą lub uszkodzoną skórą warto jednak obserwować reakcję na konkretny produkt, ponieważ tolerancja zależy od całej receptury, a nie wyłącznie od pojedynczego składnika.