Polysorbate 60 to niejonowa substancja powierzchniowo czynna stosowana w kosmetykach jako emulgator i solubilizator. Umożliwia trwałe połączenie fazy wodnej i olejowej, dzięki czemu kremy, balsamy czy płyny do demakijażu zachowują jednolitą konsystencję i nie rozwarstwiają się podczas przechowywania. Poprawia również komfort aplikacji oraz stabilność formulacji. Jest powszechnie wykorzystywany w kosmetykach do pielęgnacji twarzy, ciała i włosów, a przy prawidłowym stosowaniu uznawany za składnik bezpieczny.
Polysorbate 60 (polisorbat 60) – właściwości. W jakich kosmetykach jest stosowany?
Wiedza w pigułce
- Polisorbat 60 jest emulgatorem i stabilizatorem emulsji: ułatwia rozpuszczanie olejków eterycznych i substancji zapachowych w formulacjach wodnych.
- Jest otrzymywany syntetycznie z pochodnych sorbitanu i kwasu stearynowego.
- Znajduje zastosowanie również w przemyśle spożywczym jako E435 - składnik lodów, sosów.
Czym jest Polysorbate 60?
Polysorbat 60 to niejonowa substancja powierzchniowo czynna pełniąca przede wszystkim funkcję emulgatora i solubilizatora. Oznacza to, że pozwala połączyć fazę wodną z olejową, dzięki czemu kosmetyki zachowują stabilność i jednolitą konsystencję przez cały okres użytkowania. Chemicznie jest to polioksyetylenowany ester sorbitanu i kwasu stearynowego otrzymywany w procesie etoksylacji z użyciem 20 moli tlenku etylenu. W składach kosmetyków do pielęgnacji ciała, pielęgnacji twarzy czy pielęgnacji włosów występuje pod nazwą INCI Polysorbate 60, a jego numer CAS to 9005-67-8. Znajduje zastosowanie również w przemyśle spożywczym jako dodatek E435 (stabilizuje strukturę produktów, m.in. lodów czy sosów).
Właściwości Polysorbate 60
Budowa cząsteczki sprawia, że składnik dobrze łączy substancje hydrofilowe i lipofilowe oraz wspiera stabilność kosmetyku. Najważniejsze właściwości:
- obniża napięcie powierzchniowe cieczy,
- dobrze rozpuszcza się w wodzie i alkoholach,
- ma budowę amfifilową, dzięki czemu łączy wodę z tłuszczami,
- zwiększa stabilność emulsji,
- może wpływać na lepkość gotowej formulacji,
- jest dobrze tolerowany przez większość typów skóry.
Działanie kosmetyczne
Polysorbate 60 pełni głównie funkcje technologiczne odpowiadające za trwałość i właściwości użytkowe kosmetyku. Najważniejsze funkcje:
- stabilizuje emulsje i zapobiega ich rozwarstwianiu,
- działa jako solubilizator, umożliwiając rozproszenie w wodzie olejków eterycznych, substancji zapachowych oraz innych składników lipofilowych,
- wspomaga usuwanie sebum i zanieczyszczeń z powierzchni skóry oraz włosów,
- poprawia tworzenie i trwałość piany,
- wpływa na konsystencję oraz łatwość aplikacji produktu.
W jakich kosmetykach występuje polisorbat 60?
Znajduje zastosowanie w kremach, balsamach, płynach micelarnych, szamponach i wielu innych produktach pielęgnacyjnych do twarzy, do pielęgnacji ciała oraz pielęgnacji włosów.
Bezpieczeństwo stosowania
Polysorbate 60 został pozytywnie oceniony przez ekspertów Cosmetic Ingredient Review (CIR) i jest uznawany za bezpieczny składnik kosmetyczny przy typowych sposobach stosowania. Większość użytkowników dobrze go toleruje. Sporadycznie u osób z bardzo wrażliwą lub uszkodzoną skórą może wystąpić przejściowe uczucie suchości, pieczenia lub podrażnienia, zwłaszcza gdy kosmetyk zawiera także inne potencjalnie drażniące składniki. W praktyce producenci często łączą go z emolientami i substancjami nawilżającymi, aby poprawić komfort stosowania.
Przeciwwskazania
Szczególną ostrożność warto zachować:
- przy skórze bardzo wrażliwej lub z uszkodzoną barierą hydrolipidową,
- w przypadku potwierdzonej nadwrażliwości na składniki formulacji,
- podczas stosowania kosmetyków na świeże rany i silnie podrażnioną skórę,
- jeśli po zastosowaniu produktu pojawia się utrzymujące się pieczenie lub zaczerwienienie.
Podsumowanie
Polysorbate 60 to wielofunkcyjny składnik technologiczny, który odpowiada za stabilność, konsystencję i trwałość kosmetyków. Działa jako emulgator i solubilizator, ułatwiając połączenie składników wodnych i tłuszczowych oraz równomierne rozproszenie substancji zapachowych i olejków. Jest uznawany za składnik bezpieczny, a ewentualne podrażnienia dotyczą głównie osób z bardzo wrażliwą lub uszkodzoną skórą.
- Johnson W Jr, Bergfeld WF, Belsito DV, Hill RA, Klaassen CD, Liebler DC, et al. Safety Assessment of Polysorbates as Used in Cosmetics. International Journal of Toxicology. 2021;40(3_suppl):5S-114S.
- Rowe RC, Sheskey PJ, Quinn ME, editors. Handbook of Pharmaceutical Excipients. 8th ed. London: Pharmaceutical Press; 2017. (monografia: Polysorbate 60).
- European Commission. CosIng – Cosmetic Ingredient Database. Polysorbate 60. Dostępne na: ec.europa.eu/growth/tools-databases/cosing/