Keratyna (keratine) w kosmetykach – właściwości i zastosowanie. Jak wpływa na włosy?

Czym jest keratyna?

Keratyna (INCI: Keratin lub Hydrolyzed Keratin) to włókniste białko organizmów zwierzęcych, bogate w aminokwasy siarkowe, przede wszystkim cysteinę. Dzięki cysteinie włosy zachowują sprężystość, odporność na rozciąganie i odpowiednią strukturę. Keratynę pozyskuje się przede wszystkim z:

• wełny owczej,
• piór drobiowych,
• rogów lub kopyt zwierząt.

Po oczyszczeniu poddawana jest hydrolizie enzymatycznej lub chemicznej. W kosmetykach najczęściej stosowana jest właśnie hydrolizowana keratyna (Hydrolyzed Keratin) - rozbita na mniejsze fragmenty, dzięki czemu łatwiej przylega do powierzchni włosa i może wypełniać drobne ubytki w jego osłonce. Numer CAS hydrolizowanej keratyny to 69430-36-0. Surowiec występuje najczęściej w postaci proszku lub wodnego roztworu. Barwa zwykle jest biała do jasnożółtej. W opisach kosmetyków zdarzają się określenia takie jak "keratyna roślinna", "keratyna kokosowa" czy "keratyna winogronowa". Są to mieszaniny aminokwasów i białek roślinnych naśladujące właściwości pielęgnacyjne keratyny.

Właściwości i zastosowanie keratyny w kosmetykach

Najważniejszą funkcją keratyny jest pielęgnacja włosów. Nie pobudza ich wzrostu ani nie odbudowuje trwale uszkodzonych struktur, ponieważ włos poza skórą jest tkanką martwą. Keratyna może jednak znacząco poprawić jego wygląd i odporność na codzienne uszkodzenia.

Hydrolizowana keratyna:

• wygładza łuski włosa,
• zmniejsza porowatość,
• poprawia miękkość,
• ułatwia rozczesywanie,
• zwiększa połysk,
• ogranicza elektryzowanie się włosów,
• pomaga chronić końcówki przed dalszym uszkadzaniem.

Efekty są najbardziej widoczne przy regularnym stosowaniu produktów pielęgnacyjnych z keratyną.

W jakich kosmetykach występuje keratyna?

Keratyna jest jednym z najczęściej stosowanych składników produktów przeznaczonych do pielęgnacji włosów zniszczonych i osłabionych. Można ją znaleźć między innymi w:

• szamponach,
• odżywkach z keratyną,
• maskach,
• serach do włosów,
• preparatach termoochronnych,
• kosmetykach do stylizacji,
• profesjonalnych preparatach stosowanych podczas zabiegów fryzjerskich,
• ale także w odżywkach do paznokci.

Czy keratyna jest bezpieczna?

Hydrolizowana keratyna jest uznawana za składnik o wysokim profilu bezpieczeństwa. Według dostępnych ocen naukowych nie wykazuje działania mutagennego ani rakotwórczego i rzadko wywołuje reakcje alergiczne. Nie obowiązują również szczególne ograniczenia dotyczące jej stężenia w kosmetykach. Ilość składnika dobierana jest przez producenta w zależności od rodzaju produktu i oczekiwanego efektu kondycjonującego. 
Należy przy tym odróżnić samą keratynę od preparatów stosowanych podczas keratynowego prostowania włosów. Bezpieczeństwo takiego zabiegu zależy przede wszystkim od całej formulacji. Niektóre preparaty mogą zawierać formaldehyd lub substancje uwalniające formaldehyd podczas ogrzewania, dlatego warto korzystać wyłącznie z produktów spełniających wymagania obowiązujących przepisów.

Kiedy warto zachować ostrożność?

Hydrolizowana keratyna jest dobrze tolerowana, jednak nie każdy rodzaj włosów wymaga dużej ilości protein. Objawami nadmiaru protein mogą być sztywność, matowość oraz zwiększona łamliwość włosów. Ostrożność powinny zachować osoby:

• z włosami podatnymi na przeproteinowanie,
• stosujące jednocześnie wiele kosmetyków proteinowych,
• z nadwrażliwością na składniki produktu,
• wykonujące profesjonalne zabiegi prostowania włosów – należy zwrócić uwagę na pełny skład preparatu, a nie wyłącznie obecność keratyny.

Podsumowanie

Keratyna jest podstawowym białkiem budującym włosy, a w kosmetykach pełni przede wszystkim funkcję kondycjonującą. Najczęściej stosowana hydrolizowana forma wygładza powierzchnię włosa, poprawia jego elastyczność, ułatwia rozczesywanie i ogranicza łamliwość. Największe korzyści przynosi włosom osłabionym przez zabiegi fryzjerskie, wysoką temperaturę czy promieniowanie UV. Warto jednak pamiętać, że nie odbudowuje trwale uszkodzonej struktury włosa, lecz poprawia jego właściwości użytkowe i wygląd. Przy wyborze kosmetyków dobrze zwracać uwagę na całą recepturę produktu. Połączenie keratyny z emolientami, humektantami oraz składnikami chroniącymi włosy zwykle zapewnia lepsze efekty niż stosowanie samych protein.