Pullulan to naturalny polisacharyd pozyskiwany w procesie fermentacji. Tworzy na powierzchni skóry cienką, elastyczną warstwę, dzięki czemu ogranicza przeznaskórkową utratę wody, poprawia odczucie gładkości oraz wpływa na właściwości aplikacyjne produktu.
Pullulan – właściwości, zastosowanie i bezpieczeństwo w kosmetykach
Wiedza w pigułce
- Pullulan jest naturalnym polisacharydem otrzymywanym w procesie fermentacji grzyba Aureobasidium pullulans.
- W kosmetykach działa przede wszystkim jako składnik filmotwórczy i poprawiający właściwości aplikacyjne.
- Pomaga ograniczać przeznaskórkową utratę wody (TEWL), dzięki czemu wspiera utrzymanie odpowiedniego nawilżenia skóry.
- Jest dobrze tolerowany i rzadko wywołuje reakcje niepożądane.
- Znajduje zastosowanie również w farmacji i przemyśle spożywczym jako dodatek E1204.
- Oprócz działania pielęgnacyjnego Pullulan pełni również ważną funkcję technologiczną. Poprawia konsystencję formulacji, stabilizuje wybrane receptury i ułatwia równomierne rozprowadzanie kosmetyku. Ze względu na wysoką tolerancję jest stosowany także w preparatach przeznaczonych do skóry wrażliwej.
Czym jest Pullulan?
Pullulan to naturalny polisacharyd. Powstaje podczas fermentacji prowadzonej przez drożdżopodobny grzyb Aureobasidium pullulans. W kosmetykach jego numer CAS to 9057-02-7. Jest substancją dobrze rozpuszczalną w wodzie, bezwonną i biodegradowalną. Poprawia właściwości użytkowe kosmetyku i zapewnia efekt natychmiastowego wygładzenia zarówno w kosmetykach do twarzy, jak i do pielęgnacji ciała. Pullulan jest wykorzystywany nie tylko w kosmetyce. Dzięki bardzo dobrym właściwościom błonotwórczym stosuje się go również w farmacji, między innymi do produkcji kapsułek roślinnych i cienkich filmów doustnych, a także w przemyśle spożywczym jako dodatek E1204.
Właściwości i zastosowanie Pullulanu w kosmetykach
Pullulan łączy właściwości pielęgnacyjne z funkcjami technologicznymi. Do najważniejszych właściwości Pullulanu należą:
- tworzenie cienkiego filmu ograniczającego przeznaskórkową utratę wody (TEWL),
- poprawa gładkości i miękkości skóry bez efektu obciążenia,
- bardzo dobra rozpuszczalność w wodzie,
- stabilność w szerokim zakresie pH,
- poprawa konsystencji i lepkości wybranych formulacji,
- dobra kompatybilność z wieloma składnikami kosmetycznymi,
- brak wpływu na zapach i barwę gotowego produktu,
- biodegradowalność i naturalne pochodzenie.
Typ składnika
W kosmetykach klasyfikowany jest jako:
- substancja filmotwórcza,
- składnik kondycjonujący skórę,
- modyfikator lepkości,
- stabilizator formulacji.
W jakich kosmetykach występuje Pullulan?
Można go znaleźć między innymi w:
- kremach do twarzy i ciała,
- serum nawilżających i wygładzających,
- kremach pod oczy,
- maseczkach typu peel-off,
- kosmetykach przeciwstarzeniowych,
- bazach pod makijaż,
- podkładach i pudrach,
- tuszach do rzęs,
- produktach do stylizacji włosów,
- szamponach i odżywkach,
- kosmetykach przeciwsłonecznych.
Czy Pullulan jest bezpieczny?
Pullulan jest uznawany za składnik o wysokim profilu bezpieczeństwa. Ze względu na naturalne pochodzenie, biodegradowalność i dobrą tolerancję znajduje zastosowanie także w produktach przeznaczonych do skóry wrażliwej. Dotychczasowe dane nie wskazują, aby wykazywał istotny potencjał drażniący lub uczulający. Nie jest również zaliczany do substancji komedogennych, dlatego może być stosowany w kosmetykach przeznaczonych do różnych typów cery.
Przeciwwskazania do stosowania Pullulanu
Nie istnieją szczególne przeciwwskazania do stosowania Pullulanu w kosmetykach. Jak każdy składnik może jednak wywołać indywidualną reakcję nadwrażliwości, choć zdarza się to bardzo rzadko.
Ostrożność warto zachować w przypadku:
- stwierdzonej alergii na konkretny kosmetyk,
- skóry z aktywnym stanem zapalnym wymagającej specjalistycznego leczenia,
- wystąpienia pieczenia, świądu lub zaczerwienienia po zastosowaniu produktu.
Jeżeli po użyciu kosmetyku pojawią się objawy podrażnienia, należy zaprzestać jego stosowania i w razie potrzeby skonsultować się z dermatologiem.
Pullulan – podsumowanie
Pullulan to naturalny polisacharyd pozyskiwany w procesie fermentacji mikrobiologicznej, który w kosmetykach pełni przede wszystkim funkcję filmotwórczą i technologiczną. Tworzy cienką warstwę ochronną na powierzchni skóry, ogranicza przeznaskórkową utratę wody (TEWL) oraz poprawia właściwości aplikacyjne produktu. Jest szeroko wykorzystywany w kremach, serum, maseczkach peel-off, kosmetykach kolorowych i preparatach do pielęgnacji włosów. Dzięki dobrej tolerancji oraz niskiemu potencjałowi drażniącemu może być stosowany również w kosmetykach przeznaczonych do skóry wrażliwej. Choć często przypisuje mu się działanie przeciwstarzeniowe, obecne dane wskazują przede wszystkim na natychmiastowy efekt wygładzenia wynikający z tworzenia elastycznego filmu, a nie na bezpośredni wpływ na produkcję kolagenu czy przebudowę skóry.
- European Commission. CosIng – Cosmetic Ingredient Database. Pullulan (CAS 9057-02-7). ec.europa.eu/growth/tools-databases/cosing/
- Singh RS, Kaur N, Kennedy JF. Pullulan: Microbial sources, production and applications. Carbohydrate Polymers. 2021;253:117171. doi.org/10.1016/j.carbpol.2020.117171
- Joint FAO/WHO Expert Committee on Food Additives (JECFA). Pullulan (INS 1204) – Safety evaluation. www.fao.org/food-safety/resources/publications/en/