Karagen to wielocukier z alg morskich wykorzystywany w kosmetykach dla nadania im odpowiedniej konsystencji i komfortu aplikacji produktu. Czy jego naturalne pochodzenie oznacza, że jest bezpieczny dla każdego rodzaju skóry?
Karagen (Carrageenan) – właściwości, zastosowanie i bezpieczeństwo w kosmetykach
Wiedza w pigułce
- Karagen wykorzystuje się jako naturalny zagęstnik i stabilizator kosmetyków.
- Pozyskiwany jest z krasnorostów – czerwonych alg morskich.
- Uznawany jest za bezpieczny składnik kosmetyczny, zwykle dobrze tolerowany przez skórę.
- Karagen zagęszcza i żeluje także produkty spożywcze, np. śmietanę, sosy.
Czym jest karagen (Carrageenan)?
Karagen to naturalny wielocukier należący do grupy polisacharydów o wysokiej masie cząsteczkowej. W kosmetykach wykorzystywany jest przede wszystkim jako zagęstnik, stabilizator emulsji oraz modyfikator reologii, czyli składnik wpływający na lepkość, konsystencję i sposób rozprowadzania produktu. Surowiec pozyskiwany jest z czerwonych alg morskich (krasnorostów), głównie z gatunku Chondrus crispus znanego również jako mech irlandzki. Na etykietach kosmetyków występuje pod nazwą INCI: Carrageenan, natomiast w bazach chemicznych identyfikowany jest numerem CAS: 9000-07-1. Karagen znajduje zastosowanie nie tylko w kosmetykach. Jest także powszechnie wykorzystywany jako naturalny zagęstnik i substancja żelująca w przemyśle spożywczym (jako E407).
Karagen – właściwości i zastosowanie w kosmetykach
- Wysoka masa cząsteczkowa umożliwiająca tworzenie stabilnych struktur żelowych;
- bardzo dobra rozpuszczalność w ciepłej wodzie;
- zdolność zagęszczania i żelowania formulacji;
- stabilizacja emulsji oraz ograniczanie rozwarstwiania produktu;
- właściwości filmotwórcze – tworzy cienką warstwę ograniczającą nadmierną utratę wody z powierzchni skóry;
- właściwości humektantowe wspierające utrzymanie odpowiedniego poziomu nawilżenia naskórka.
- poprawa jakości i trwałości piany w produktach myjących;
- ułatwianie równomiernego rozprowadzania kosmetyku.
W jakich kosmetykach występuje karagen?
Karagen można znaleźć w wielu grupach produktów kosmetycznych, zarówno pielęgnacyjnych do włosów, jak i myjących do ciała. Ze względu na naturalne pochodzenie często pojawia się również w kosmetykach ekologicznych.
Najczęściej występuje w:
- kremach do twarzy i ciała;
- żelach pod prysznic;
- płynach do kąpieli;
- szamponach;
- odżywkach i maskach do włosów;
- kosmetykach do stylizacji włosów;
- pastach do zębów;
- płatkach pod oczy;
- maskach w płachcie.
Czy karagen jest bezpieczny?
Karagen jest dopuszczony do stosowania w kosmetykach na terenie Unii Europejskiej i uznawany za składnik bezpieczny. Zwykle nie powoduje podrażnień ani reakcji alergicznych i charakteryzuje się bardzo dobrą tolerancją skórną. Część źródeł wskazuje na jego właściwości komedogenne u osób ze skłonnością do trądziku. Nie jest to jednak regułą – reakcja skóry zależy od całej formulacji produktu, zastosowanego stężenia składników oraz indywidualnych predyspozycji.
Przeciwwskazania do stosowania kosmetyków z karagenem
Choć karagen jest uznawany za składnik bezpieczny, w niektórych sytuacjach warto zachować ostrożność.
Dotyczy to przede wszystkim:
- skóry z uszkodzoną barierą naskórkową;
- świeżych ran i otarć;
- osób z cerą bardzo tłustą i skłonną do trądziku, jeśli po zastosowaniu kosmetyku obserwują pogorszenie stanu skóry;
- indywidualnej nadwrażliwości na składniki kosmetyku.
W przypadku pojawienia się zaczerwienienia, świądu lub innych objawów podrażnienia należy przerwać stosowanie preparatu i skonsultować się z dermatologiem.
Karagen – podsumowanie
Karagen to naturalny polisacharyd pozyskiwany z czerwonych alg morskich, który pełni w kosmetykach przede wszystkim funkcję zagęstnika, stabilizatora emulsji oraz modyfikatora reologii. Odpowiada za odpowiednią konsystencję produktów, poprawia komfort aplikacji i pomaga utrzymać stabilność formulacji. Dodatkowo tworzy na powierzchni skóry delikatny film ograniczający utratę wody. Karagen jest uznawany za składnik bezpieczny i dobrze tolerowany przez większość użytkowników. Osoby ze skórą trądzikową powinny jednak obserwować reakcję cery na kosmetyki zawierające ten składnik, ponieważ u części z nich może on sprzyjać powstawaniu niedoskonałości. W praktyce o działaniu produktu decyduje jednak cała receptura kosmetyku, a nie wyłącznie obecność samego karagenu.
- CosIng – European Commission. Carrageenan. Cosmetic Ingredients Database. ec.europa.eu/growth/tools-databases/cosing/
- PubChem. Carrageenan. National Center for Biotechnology Information (NCBI). pubchem.ncbi.nlm.nih.gov
- Campo VL, Kawano DF, da Silva DB Jr, Carvalho I. Carrageenans: Biological properties, chemical modifications and structural analysis – A review. Carbohydrate Polymers. 2009;77(2):167–180. doi.org/10.1016/j.carbpol.2009.01.020
- Pereira L. Seaweeds as source of bioactive substances and skin care ingredients. Cosmetics. 2018;5(4):68. doi.org/10.3390/cosmetics5040068
- Necas J, Bartosikova L. Carrageenan: A review. Veterinarni Medicina. 2013;58(4):187–205.
- FDA – U.S. Food & Drug Administration. Food Additive Status List – Carrageenan (E407). www.fda.gov
- EFSA Panel on Food Additives and Nutrient Sources added to Food (ANS). Re-evaluation of carrageenan (E407) and processed Eucheuma seaweed (E407a). EFSA Journal. 2018;16(4):e05238.