Carbomer (karbomer) jest wykorzystywany w kosmetykach przede wszystkim jako zagęstnik, środek żelujący i stabilizator emulsji. Dzięki niemu kosmetyki łatwiej się rozprowadzają i nie ulegają rozwarstwieniu.
Carbomer (karbomer) – właściwości i zastosowanie w kosmetykach
Wiedza w pigułce
- Carbomer odpowiada za konsystencję i stabilność kosmetyków.
- Najczęściej stosowany jest w stężeniu 0,1–1%.
- Umożliwia tworzenie przezroczystych żelów i lekkich emulsji.
- Badania wskazują na niski potencjał drażniący i alergizujący.
Czym jest Carbomer (karbomer)?
Carbomer to syntetyczny polimer kwasu akrylowego o wysokiej masie cząsteczkowej. W kosmetykach pełni funkcję modyfikatora reologii, czyli składnika odpowiadającego za lepkość, konsystencję oraz stabilność formulacji. Występuje jako biały proszek. Po połączeniu z wodą i odpowiednim neutralizatorem tworzy przejrzyste żele o różnej gęstości. Numery CAS: 9003-01-4, 9007-20-9. W recepturach kosmetycznych stosowany jest zazwyczaj w niewielkich stężeniach – najczęściej 0,1–1%, co wystarcza do uzyskania odpowiedniej struktury produktu.
Właściwości karbomeru i funkcja w kosmetykach
Karbomer ceniony jest przede wszystkim za możliwość precyzyjnego kształtowania właściwości fizycznych kosmetyków, zarówno tych do pielęgnacji ciała, jak i produktów do twarzy. Do jego najważniejszych właściwości należą:
- zwiększanie lepkości formulacji,
- tworzenie przejrzystych lub półprzezroczystych żeli,
- stabilizacja emulsji typu olej w wodzie (O/W),
- utrzymywanie składników nierozpuszczalnych w równomiernym rozproszeniu,
- poprawa rozprowadzania kosmetyku na skórze,
- zwiększenie stabilności produktu podczas przechowywania,
- odporność na rozwój drobnoustrojów w samym surowcu,
- niski potencjał fototoksyczny i alergizujący,
- tworzenie cienkiej warstwy ochronnej na powierzchni skóry (działanie filmotwórcze).
Karbomer nie wpływa bezpośrednio na kondycję skóry, ale umożliwia skuteczne działanie pozostałych składników aktywnych poprzez zapewnienie odpowiedniej struktury produktu.
W jakich kosmetykach występuje Carbomer?
Ze względu na swoje właściwości zagęszczające karbomer znajduje zastosowanie w wielu grupach kosmetyków. Najczęściej występuje w:
- żelach nawilżających,
- serum o konsystencji żelu,
- emulsjach i kremach do twarzy,
- preparatach przeciwtrądzikowych,
- kosmetykach z kwasami AHA i BHA,
- produktach do makijażu,
- żelach do stylizacji włosów,
- żelach do mycia rąk,
- preparatach do higieny intymnej,
- pastach do zębów,
- żelach hydroalkoholowych.
Czy Carbomer jest bezpieczny?
Dostępne dane naukowe wskazują, że Carbomer jest składnikiem bezpiecznym w stężeniach stosowanych w kosmetykach. Bezpieczeństwo karbomerów zostało ocenione m.in. przez panel ekspertów Cosmetic Ingredient Review (CIR), który uznał je za bezpieczne przy aktualnych sposobach stosowania. Ocena ta była wielokrotnie aktualizowana i podtrzymywana w kolejnych przeglądach literatury.
Karbomer:
- nie wykazuje istotnego działania uczulającego,
- charakteryzuje się bardzo niskim potencjałem drażniącym,
- nie jest uznawany za składnik fototoksyczny,
- może być stosowany zarówno w kosmetykach spłukiwanych, jak i pozostających na skórze.
W praktyce ewentualne uczucie przesuszenia wynika zwykle z całej formulacji kosmetyku, a nie z obecności samego karbomeru.
Przeciwwskazania do stosowania
Sam karbomer rzadko stanowi przyczynę działań niepożądanych, jednak ostrożność warto zachować w przypadku:
- bardzo reaktywnej skóry,
- uszkodzonej bariery naskórkowej,
- otwartych ran i uszkodzeń skóry,
- jednoczesnego stosowania silnie drażniących preparatów złuszczających.
Jeżeli po zastosowaniu kosmetyku pojawi się pieczenie, nasilone zaczerwienienie lub świąd, należy przerwać jego stosowanie i ocenić tolerancję całej receptury.
Carbomer – podsumowanie
Carbomer to jeden z najczęściej stosowanych składników technologicznych w kosmetykach. Odpowiada za zagęszczanie formulacji, tworzenie żeli oraz stabilizację emulsji, dzięki czemu wpływa na trwałość produktu i komfort jego aplikacji. Nie wykazuje działania pielęgnacyjnego w bezpośrednim znaczeniu, jednak umożliwia prawidłowe funkcjonowanie całej formulacji kosmetycznej. Aktualne dane naukowe potwierdzają jego wysoki profil bezpieczeństwa, dlatego znajduje zastosowanie w szerokiej gamie produktów – od kremów i serum po preparaty do higieny jamy ustnej i kosmetyki dermatologiczne.
- Cosmetic Ingredient Review Expert Panel. Safety Assessment of Carbomer Homopolymer Type B (Carbomer) as Used in Cosmetics. International Journal of Toxicology. 2024;43(Suppl. 2).
- Barel AO, Paye M, Maibach HI. Handbook of Cosmetic Science and Technology. 5th ed. CRC Press; 2023.
- Draelos ZD. Cosmetic Dermatology: Products and Procedures. 3rd ed. Wiley-Blackwell; 2024.
- ec.europa.eu/growth/tools-databases/cosing/index.cfm