Glikokortykosteroidy stosowane donosowo działają bezpośrednio w obrębie błony śluzowej nosa. Zawierają różne substancje czynne należące do grupy kortykosteroidów, takie jak:
- furoinian mometazonu,
- furoinian lub propionian flutykazonu,
- budezonid,
- dipropionian beklometazonu.
Ich działanie polega na:
- hamowaniu syntezy mediatorów zapalnych,
- ograniczaniu nacieków komórek o takim charakterze
- zmniejszaniu przepuszczalności naczyń krwionośnych.
Dzięki temu dochodzi do zmniejszenia objawów alergii: obrzęku, normalizacji produkcji śluzu, a co za tym idzie do poprawy drożności nosa i ujścia zatok przynosowych.
Leczenie alergicznego nieżytu nosa i nie tylko
Sterydy do nosa i zatok na receptę stanowią podstawę farmakoterapii przyczynowej:
- kataru siennego,
- całorocznego zapalenia błony śluzowej nosa,
- przewlekłego zapalenia zatok przynosowych,
- polipów nosa.
Wybór odpowiedniego preparatu z przepisu lekarza zależy od zdiagnozowanego schorzenia, nasilenia objawów.
Leki sterydowe na receptę w aerozolu do nosa
Sterydy donosowe na receptę są dostępne w formie aerozolu dozującego. Zapewnia to równomierne rozprowadzenie substancji czynnej na powierzchni błony śluzowej nosa. Niektórzy pacjenci pytają o sterydowe krople do nosa na receptę - sterydy donosowe są to leki dostępne wyłącznie w postaci aerozolu. W kroplach są leki o działaniu obkurczającym naczynia. W odróżnieniu od sterydów donosowych mogą one powodować polekowy nieżyt nosa, dlatego nie można ich stosować dłużej niż 5-7 dni. To także odróżnia je od leków sterydowych donosowych, które przeznaczone są do dłuższej kuracji.
Jak bezpiecznie stosować sterydy do nosa?
W przypadku sterydów donosowych istotne jest prawidłowe stosowanie. Są to aerozole dozujące, co zapewnia odpowiednią dawkę, ale trzeba zachować pilność techniki aplikacji, aby zminimalizować ryzyko działań niepożądanych. Prawidłowe stosowanie leku obejmuje:
- oczyszczenie nosa wodą morską,
- w dalszej kolejności zaaplikowanie leku sterydowego zgodnie z zaleceniem lekarza.
Ważne, aby końcówkę aplikatora umieścić w kierunku zewnętrznej ściany nosa, nie na przegrodę.
Leczenie donosowymi lekami sterydowymi ma charakter regularny, a nie doraźny. Efekt działania glikokortykosteroidów nie jest natychmiastowy i trzeba na niego poczekać ok. 1-3 tygodni. Jest to jednak zależne od substancji czynnej i schorzenia, z jakim boryka się pacjent.
Leki sterydowe udrażniające nos – działania niepożądane
Z racji tego, że sterydy donosowe działają miejscowo, ich biodostępność ogólnoustrojowa jest znikoma. Oznacza to, że mogą przenikać do organizmu w bardzo niewielkiej ilości, co minimalizuje ryzyko skutków ubocznych poza miejscem podania. Większość działań niepożądanych ma charakter miejscowy i obejmuje:
- podrażnienie śluzówki,
- krwawienie z nosa,
- przesuszenie.
Rzadziej mogą pojawić się: zapalenie gardła, zaburzenia węchu i smaku. W nielicznych przypadkach, najczęściej w wyniku nieprawidłowego stosowania lub poza kontrolą lekarską, może wystąpić perforacja przegrody nosa i reakcja nadwrażliwości.
Przeciwwskazania do stosowania sterydów donosowych
Przeciwwskazaniem do stosowania leków sterydowych do nosa są:
- alergia na jakikolwiek składnik preparatu,
- zakażenie błony śluzowej nosa.
Ostrożność w stosowaniu należy zachować w przypadku urazów i zabiegów w obrębie nosa i zatok, a także podczas długotrwałej terapii.
Glikokortykosteroidy do nosa u kobiet w ciąży i dzieci
U kobiet w ciąży stosowanie sterydów donosowych na receptę możliwe jest wyłącznie wówczas, gdy korzyści ze stosowania przewyższają ryzyko. Decyzję o podjęciu leczenia glikokortykosteroidami do nosa podejmuje lekarz. Z kolei w przypadku dzieci przyjmuje się, że bezpieczne stosowanie sterydów donosowych następuje po 18. roku życia. Niemniej w zależności od wskazań specjalista może zaordynować niektóre leki z tej grupy już od 3. roku życia.