Tetrasodium EDTA – właściwości i zastosowanie w kosmetykach

Tetrasodium EDTA – czym jest?

Tetrasodium EDTA to tetrasodowa sól EDTA, czyli kwasu etylenodiaminotetraoctowego, znanego także jako kwas wersenowy. W składzie kosmetyków występuje pod nazwą INCI Tetrasodium EDTA, a jego numer CAS, czyli numer identyfikacyjny substancji chemicznej, to 64-02-8. Jest dobrze rozpuszczalna w wodzie i dlatego może być łatwo stosowana w formulacjach wodnych, emulsjach oraz produktach myjących. Jej podstawowym zadaniem jest wiązanie jonów metali i zmniejszanie ich reaktywności w kosmetyku. Tetrasodium EDTA to składnik, którego działanie najczęściej nie jest odczuwalne bezpośrednio na skórze, ale ma duże znaczenie dla jakości całej formuły. Jego obecność pomaga sprawić, że produkt dłużej zachowuje pożądane właściwości i lepiej znosi kontakt z twardą wodą oraz śladowymi ilościami metali. 

Tetrasodium EDTA – właściwości i zastosowanie

Właściwości tetrasodium EDTA przekładają się na jego zastosowanie w recepturach kosmetycznych. Jest to m.in.:

• zdolność chelatująca (sekwestrująca) – trwałe wiązanie jonów metali (takich jak wapń, magnez czy żelazo), co zapobiega powstawaniu osadów i zmianie barwy produktu,
• stabilność chemiczna w szerokim zakresie pH, co umożliwia jego stosowanie w różnego rodzaju kosmetykach,
• rozpuszczalność w wodzie, ułatwiająca wprowadzanie składnika do fazy wodnej produktów,
• potencjał antyoksydacyjny (pośredni) – poprzez neutralizację metali hamuje procesy utleniania katalizowane przez te metale,
• wysoka reaktywność wobec metali ciężkich, co pozwala na ich wyłapywanie z roztworów wodnych i surowców.

Dzięki temu tetrasodium EDTA jest wykorzystywane wszędzie tam, gdzie trzeba utrzymać dobrą jakość formulacji i ograniczyć wpływ twardej wody lub surowców na gotowy kosmetyk.

Funkcje w kosmetykach

• wsparcie utrzymanie stabilności receptury,
• ochrona klarowności i barwy, przeciwdziałająca mętnieniu lub przebarwieniom produktu,
• zabezpieczenie składników wrażliwych, takich jak substancje zapachowe czy oleje (ograniczenie jełczenia fazy tłuszczowej),
• poprawa wydajności preparatów myjących poprzez wspomaganie pienienia i zwiększenie skuteczności oczyszczania w twardej wodzie,
• minimalizacja ryzyka osadzania się zanieczyszczeń metalicznych na skórze i włosach użytkownika podczas mycia.

>> Chelatowanie włosów – na czym polega? Radzi farmaceutka

Typ składnika i pochodzenie

Tetrasodium EDTA jest składnikiem technologicznym stosowanym przede wszystkim dla poprawy jakości i trwałości formulacji. Określane jest jako:

• substancja chelatująca, sekwestrant, czyli związek wiążący jony metali,
• składnik stabilizujący recepturę,
• składnik wspierający trwałość produktu.

>> Konserwanty w kosmetykach – parabeny, formaldehyd, konserwanty naturalne

Składnik tetrasodium EDTA – w jakich produktach kosmetycznych występuje?

Tetrasodium EDTA może występować w wielu kategoriach kosmetyków, zwłaszcza tam, gdzie ważna jest trwałość receptury i ograniczenie wpływu twardej wody oraz jonów metali. Źródła dotyczące EDTA i jego soli wskazują, że składniki tej grupy są szeroko stosowane w kosmetykach nawilżających, pielęgnacyjnych, oczyszczających oraz w produktach do włosów.

Produkty kosmetyczne z tetrasodium EDTA to:

• kremy i kosmetyki do pielęgnacji skóry,
• produkty oczyszczające do twarzy i ciała,
• mydła i płyny do kąpieli,
• szampony i odżywki do włosów,
• produkty do higieny osobistej,
• farby i rozjaśniacze do włosów,
• inne kosmetyki, w których konieczne jest wsparcie stabilności produktu i ograniczenie wpływu jonów metali.

Tetrasodium EDTA – bezpieczeństwo i ryzyko stosowania. Czy ten składnik kosmetyków jest bezpieczny?

Dostępne źródła wskazują, że tetrasodium EDTA jest bezpieczne do stosowania w produktach kosmetycznych i nie ma dla niego szczególnych ograniczeń stosowania w unijnej bazie składników kosmetycznych. Jednocześnie oceny dla grupy EDTA i jego soli wskazują, że składniki te są bezpieczne przy stosowaniu zgodnym z przeznaczeniem w kosmetykach i produktach pielęgnacyjnych. Z badań składnika wynika, że związki z tej grupy nie były drażniące ani uczulające dla skóry w typowych stężeniach stosowanych w kosmetykach, nie są dobrze wchłaniane przez skórę i dlatego narażenie ogólnoustrojowe po użyciu kosmetyku pozostaje niskie. Trzeba jednak pamiętać, że sama czysta substancja ma inną klasyfikację zagrożeń niż gotowy produkt kosmetyczny. 

Tetrasodium EDTA – przeciwwskazania do stosowania

W badaniach nie wskazano szczególnych ograniczeń stosowania tetrasodium EDTA w kosmetykach. 

Ostrożność może być potrzebna, gdy:

• produkt dostał się do oczu i wywołuje silny dyskomfort,
• skóra jest bardzo podrażniona i źle toleruje nawet łagodne formulacje,
• występuje indywidualna nadwrażliwość na cały kosmetyk lub jego recepturę jako całość.

Tetrasodium EDTA – podsumowanie

Tetrasodium EDTA, czyli sól tetrasodowa kwasu wersenowego, to składnik technologiczny stosowany głównie po to, aby poprawiać trwałość i stabilność kosmetyków. Jako substancja chelatująca wiąże jony metali i ogranicza ich negatywny wpływ na recepturę. Dzięki temu może pomagać utrzymać przejrzystość produktu, chronić składniki zapachowe, ograniczać jełczenie fazy tłuszczowej i poprawiać działanie formulacji myjących. W produktach kosmetycznych składnik jest uznawany za bezpieczny i nie ma dla niego szczególnych ograniczeń stosowania, choć czysta substancja ma inną klasyfikację zagrożeń niż gotowy kosmetyk. Z danych dla grupy EDTA i jego soli wynika również, że składniki te słabo przenikają przez skórę, a w typowych zastosowaniach kosmetycznych nie wykazują istotnego działania drażniącego ani uczulającego. Tetrasodium EDTA najczęściej spotyka się w produktach myjących, pielęgnacyjnych i do włosów, gdzie odpowiada za lepszą jakość i trwałość całej formulacji.