Alergia skórna może powodować świąd, zaczerwienienie, pieczenie, grudki, pęcherzyki lub bąble pokrzywkowe. Objawy pojawiają się po kontakcie z alergenem, przy nadreaktywności skóry albo jako reakcja na alergeny pokarmowe, alergeny wziewne czy czynnik fizyczny. Do najczęstszych problemów należą: alergia kontaktowa, atopowe zapalenie skóry AZS oraz pokrzywka. Reakcje alergiczne skóry mogą mieć łagodny przebieg albo obejmować głębszych warstw skóry, powodując obrzęk naczynioruchowy. W niniejszej kategorii dostępne są leki na alergię skórną, tabletki na alergię skórną, krem na alergię skórną, żele chłodzące i maść na alergię skórną. Produkty można rezerwować w Apteline z odbiorem w wybranej aptece stacjonarnej.
Najczęstsze typy reakcji skórnej – rozróżnienie na 3 rodzaje
Alergia kontaktowa
Alergia kontaktowa, określana także jako alergiczne kontaktowe zapalenie skóry lub alergiczny wyprysk kontaktowy, rozwija się po bezpośrednim kontakcie skóry z alergenem albo substancją drażniącą. Najczęstsze alergeny kontaktowe to nikiel, lateks, detergenty, olejki eteryczne oraz niektóre składniki kosmetyków. Kontaktowe zapalenie skóry może powodować uczulenie skóry, intensywny świąd, zaczerwienienie, łuszczenie oraz inne zmiany skórne.
Podstawą postępowania jest leczenie objawowe i unikanie alergenu. Krem na alergię skórną z pantenolem oraz składnikami o działaniu przeciwzapalnym wspiera odbudowę bariery ochronnej skóry i pomaga w łagodzeniu objawów. W niektórych przypadkach stosuje się miejscowe preparaty przeciwzapalne dostępne bez recepty, zgodnie z ulotką.
Atopowe zapalenie skóry
Atopowe zapalenie skóry AZS to przewlekła i nawrotowa choroba skóry związana z zaburzoną barierą naskórkową i predyspozycją genetyczną. Często występuje u dzieci, ale może utrzymywać się także u dorosłych. Objawy skórne obejmują suchość, pękanie skóry, stany zapalne oraz uciążliwy świąd. Zmiany pojawiają się między innymi na skórze twarzy, dłoniach oraz w zgięciach łokci i kolan.
W przypadku alergii skórnej o charakterze atopowym ważne są emolienty, preparaty bez SLS i regularna pielęgnacja. Zaleca się również noszenie ubrań z naturalnych materiałów oraz ograniczenie czynników drażniących. Maść na AZS sprawdza się przy bardzo suchej i łuszczącej się skórze, ponieważ tworzy warstwę ochronną ograniczającą utratę wody.
Pokrzywka alergiczna
Charakterystyczna pokrzywka objawia się nagłymi, swędzącymi bąblami przypominającymi ślad po kontakcie z pokrzywą. Zmiany mogą szybko znikać i pojawiać się w innych miejscach. Reakcje alergiczne tego typu mogą być związane z alergią pokarmową, lekami, stresem, zimnem, infekcją albo jadem owadów. W przypadku alergii pokarmowej mogą pojawić się także bóle brzucha, łzawienie oczu oraz inne objawy alergii.
Dla wielu pacjentów problemem jest także aspekt estetyczny, jaki powoduje pokrzywka. Leczenie najczęściej opiera się na stosowaniu doustnych leków przeciwhistaminowych. Preparaty o działaniu przeciwalergicznym ograniczają działanie histaminy i mediatorów zapalnych, dzięki czemu zmniejszają świąd oraz obrzęk. Dodatkowo żele chłodzące z mentolem działają przeciwświądowo i pomagają łagodzić pieczenie.
Leki przeciwhistaminowe doustne – I i II generacja
Doustne leki przeciwhistaminowe stosuje się przede wszystkim przy świądzie, pokrzywce i rozległych objawach alergii skórnej. Działają ogólnoustrojowo, dlatego bywają skuteczniejsze niż preparaty miejscowe, gdy zmiany obejmują większą powierzchnię skóry. Część z nich jest dostępna bez recepty, zwłaszcza popularne substancje w mniejszych dawkach lub opakowaniach, natomiast niektóre preparaty, większe opakowania czy postacie specjalistyczne mogą wymagać recepty.
Najczęściej wybiera się leki II generacji, między innymi z z cetyryzyną, loratadyną, feksofenadyną, bilastyną lub rupatadyną. Działają długo, zwykle do 24 godzin, i rzadziej powodują senność niż starsze leki I generacji, takie jak klemastyna czy hydroksyzyna. Cetyryzyna może działać szybko, ale u części osób wywołuje senność. Loratadyna i feksofenadyna zwykle w mniejszym stopniu wpływają na koncentrację. Leki I generacji częściej uspokajają i spowalniają reakcje, dlatego stosuje się je ostrożnie, często doraźnie lub na noc, np. gdy świąd utrudnia sen. Dobór preparatu powinien zależeć od objawów i potrzeb pacjenta.
Krem, żel czy maść na alergię skórną? Co i kiedy wybrać?
Dobór produktu zależy przede wszystkim od typu objawów. Przy zaczerwienieniu i podrażnieniu najlepiej sprawdzą się kremy na alergię skórną. Żele chłodzące, często z mentolem, mogą przynosić szybką ulgę przy świądzie i pieczeniu. Pianki i emulsje dobrze rozprowadzają się na większych powierzchniach skóry. Maść na alergię skórną ma tłustszą konsystencję i jest odpowiednia przy bardzo suchej, łuszczącej się lub pękającej skórze.
Preparaty łagodzące swędzenie i pieczenie miejscowe należy nakładać cienką warstwą na czystą i suchą skórę. Nie powinny być stosowane na rozległe rany, zmiany sączące ani okolice oczu, jeśli producent tego nie zaleca. Preparaty z kortykosteroidami należy stosować krótkotrwale i zgodnie z ulotką.
Kiedy konieczna jest konsultacja lekarska?
Pilnej pomocy wymaga obrzęk twarzy, ust, języka lub gardła, duszność, świszczący oddech, omdlenie albo szybkie rozprzestrzenianie się zmian na całe ciało. Niepokojące są także gorączka, ropa, silny ból skóry i objawy ogólnoustrojowe.
Konsultacja z lekarzem lub alergologiem jest wskazana również wtedy, gdy nasila się alergia skórna, a leczenie bez recepty nie przynosi poprawy, pokrzywka utrzymuje się ponad 6 tygodni, AZS ulega nadkażeniu albo w wywiadzie wystąpiły ciężkie reakcje alergiczne. W takich sytuacjach konieczne mogą być leki Rx, testy skórne punktowe i szersza diagnostyka.
Codzienna pielęgnacja skóry alergicznej – jak o nią dbać?
Skóra alergiczna wymaga regularnego nawilżania i delikatnej pielęgnacji. Warto wybierać preparaty bez SLS, substancji zapachowych i silnych detergentów, nosić przewiewne ubrania oraz obserwować, po jakich kosmetykach lub produktach pojawia się wysypka alergiczna. Częstą przyczyną reakcji alergicznych są także roztocza kurzu domowego, sierść zwierząt i zarodniki pleśni.
Przy nawracających objawach pomocne mogą być testy alergiczne.
W tej kategorii leków można filtrować produkty według typu alergii i formy preparatu: tabletki, kremy, żele, pianki lub maści.