Leki przeciwalergiczne na receptę stosuje się w sytuacjach, gdy preparaty dostępne bez recepty (OTC) okazują się niewystarczające. Produkty na alergię bez recepty różnią się od preparatów przepisywanych przez lekarza głównie siłą działania, stężeniem substancji czynnej i dostępnością dla pacjenta; zwykle są przeznaczone do krótkotrwałego stosowania i mogą nie wystarczać w przypadku nasilenia objawów, dlatego leczenie alergii przy utrzymujących się dolegliwościach warto omówić ze specjalistą. Preparaty na receptę są przeznaczone do stosowania w określonych wskazaniach medycznych i mogą zawierać substancje czynne niedostępne w lekach bez recepty lub występujące w innych dawkach.
Wskazania do stosowania leków przeciwalergicznych na receptę obejmują m.in. przewlekłe alergie, nasilony świąd, pokrzywkę oraz sytuacje, gdy leki OTC nie przynoszą oczekiwanego efektu:
- pokrzywkę oraz wysypki skórne połączone ze świądem,
- alergiczny nieżyt nosa,
- alergiczny nieżyt spojówek,
- reakcje alergiczne po ukłuciach owadów,
- obrzęk Quinckego.
Dodatkowo leki przeciwhistaminowe na receptę mogą być stosowane pomocniczo w terapii astmy oskrzelowej o podłożu alergicznym.
Jak działają leki na alergię na receptę?
Alergia to nieprawidłowa i nadmierna reakcja układu odpornościowego na alergen, dlatego w chorobach alergicznych ważne jest, jak działają leki przeciwhistaminowe. Leki te blokują receptory histaminowe H1, hamując działanie histaminy – substancji odpowiedzialnej za wywoływanie objawów alergii. Histamina uwalniana z komórek tucznych oddziałuje m.in. na naczynia krwionośne i błony śluzowe. W przypadku alergii skórnej przyczynia się do występowania świądu, pokrzywki i obrzęku, natomiast w obrębie dróg oddechowych może prowadzić do zwiększonej produkcji wodnistej wydzieliny z nosa. Leki przeciwhistaminowe zmniejszają nasilenie tych objawów, w tym łzawienia oczu i przekrwienia błony śluzowej nosa. Oprócz blokowania działania histaminy część leków przeciwhistaminowych wykazuje również działanie przeciwzapalne, co może wspierać kontrolę procesu zapalnego towarzyszącego reakcji alergicznej.
Leki antyhistaminowe na receptę – co zawierają?
Leki przeciwhistaminowe na receptę zawierają substancje czynne stosowane w leczeniu objawów alergii. W zależności od preparatu mogą występować w postaci tabletek, kapsułek, syropów, kropli do oczu lub kropli do nosa i obejmują:
- bilastynę,
- ebastynę,
- cyproheptadynę,
- feksofenadynę.
Preparaty przeciwhistaminowe dostępne są również w formie kropli doustnych, syropów lub jako roztwór doustny przeznaczony dla dzieci. Substancje czynne w tych lekach to:
- cetyryzyna,
- lewocetyryzyna,
- desloratadyna,
- klemastyna,
- prometazyna,
- hydroksyzyna,
- ketotifen,
- rupatadyna.
W przypadku nasilonego kataru siennego stosuje się także połączenia:
- doustnych leków przeciwhistaminowych, np. z pseudoefedryną, która zmniejsza przekrwienie błon śluzowych nosa i wspólnie łagodzi katar alergiczny,
- glikokortykosteroidy donosowe, w tym flutikazon z azelastyną w postaci sprayu, zalecane także przy uczuciu zatkanego nosa, polipach nosa i przewlekłym zapaleniu zatok.
Inną opcją leków przeciwhistaminowych na receptę są krople do oczu (np. z olopatayną lub emedastyną), które są stosowane m.in. u pacjentów z objawami alergicznego zapalenia spojówek, takimi jak łzawienie i zaczerwienienie oczu, zwłaszcza gdy występuje zapalenie spojówek i ograniczona tolerancja doustnych preparatów przeciwhistaminowych; krople zakrapla się do worka spojówkowego.
Lek przeciwhistaminowy na receptę – dawkowanie
Doustne leki przeciwhistaminowe na receptę zazwyczaj stosuje się raz na dobę, co wynika z ich długiego okresu działania. Ta grupa leków obejmuje preparaty I, II i III generacji. Nowe leki przeciwhistaminowe należą zwykle do II lub III generacji. W przypadku leków mogących wywoływać senność pora przyjmowania powinna być zgodna z zaleceniami lekarza lub informacjami zawartymi w ulotce. Zwłaszcza że leki I generacji mogą powodować senność, spadek koncentracji i silniej oddziaływać na ośrodkowy układ nerwowy. Leki II generacji zwykle w mniejszym stopniu wpływają na sprawność psychomotoryczną niż preparaty I generacji.
W przypadku kropli do oczu na alergię na receptę stosuje się zwykle 1-2 krople do każdego oka 2-4 razy dziennie, a dawkowanie powinno być zawsze zgodne z zaleceniami lekarskimi. W przypadku leków donosowych powinno stosować się je 2 razy dziennie po 1 dawce do każdego otworu nosowego.
Leki przeciwalergiczne na receptę – skutki uboczne
Jednym z najczęściej występujących skutków ubocznych doustnych leków przeciwhistaminowych jest senność i uczucie znużenia. Częściej dotyczy to leków I generacji, które mogą także powodować spadek koncentracji. Inne możliwe działania niepożądane to:
- suchość w jamie ustnej,
- zaburzenia widzenia,
- trudności w oddawaniu moczu,
- zaburzenia rytmu serca,
- ból głowy.
Leki przeciwhistaminowe mogą również wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, dlatego zaleca się zachowanie ostrożności podczas ich stosowania. Jeśli objawy alergii utrzymują się, nawracają sezonowo lub leczenie bez recepty nie przynosi oczekiwanych rezultatów, warto skonsultować się z lekarzem, najlepiej alergologiem.
Po zastosowaniu przeciwhistaminowych kropli do oczu mogą wystąpić działania niepożądane związane z podaniem leku, takie jak pieczenie, zaczerwienienie, podrażnienie czy przejściowe zamglone widzenie. Z kolei krople i aerozole do nosa mogą powodować suchość błony śluzowej nosa, krwawienie z nosa lub nieprzyjemny posmak w ustach. Niezależnie od postaci preparatu leki należy stosować zgodnie z zaleceniami lekarza, zwracając uwagę na możliwość wystąpienia działań niepożądanych.
nierefundowany
