Przejdź do treśći

Artykuł

Olej kokosowy w pielęgnacji – fakty i mity

Kobieta wciera olej kokosowy w dłonie

W ostatnich latach olej kokosowy robi prawdziwą furorę. Rekomendowany jest jako tłuszcz idealny do smażenia czy wypieków oraz uniwersalny kosmetyk, którym można pielęgnować skórę całego ciała oraz włosy. Ile w tym wszystkim prawdy?

 Olej kokosowy jest otrzymywany z miąższu orzechów kokosowych. W rejonach naturalnego występowania palmy kokosowej, szczególnie w Azji południowo-wschodniej, od wieków był stosowany przez kobiety jako kosmetyk do pielęgnacji skóry i włosów. W Polsce w sprzedaży dostępne są jego dwa podstawowe warianty: nierafinowany olej tłoczony na zimno oraz olej rafinowany. W procesie rafinacji olej poddawany jest działaniu wysokiej temperatury oraz substancji chemicznych, w rezultacie czego otrzymany produkt jest bardziej trwały i może być dłużej przechowywany. Jednocześnie pod wpływem rafinacji olej zmienia swoje właściwości: jest bardziej przezroczysty oraz traci charakterystyczny, kokosowy zapach. Tłuszcz ten wyróżnia się dużą zawartością nasyconych kwasów tłuszczowych, szczególnie kwasu laurynowego. Dlatego też, co jest nietypowe dla olei roślinnych, w temperaturze pokojowej ma postać stałą. Delikatnie podgrzany zmienia swoją konsystencję na płynną.

 Mit 1 – Olej kokosowy to idealny kosmetyk

Opisany powyżej olej kokosowy, kupowany w mniejszych lub większych opakowaniach w sklepach spożywczych, ze zdrową żywnością czy przez Internet, rafinowany lub nierafinowany, ekologiczny lub „zwykły” to produkt spożywczy, nie kosmetyk. A to ma swoje konsekwencje.

Fakt, że coś jest dopuszczone do spożywania (na oleju kokosowym można np. smażyć i dodawać go do wypieków) nie oznacza automatycznie, że jest korzystne i bezpieczne dla skóry. Kosmetyk zanim znajdzie się na sklepowej półce przechodzi długą drogę oceny jego bezpieczeństwa.

W ocenie tej bierze się pod uwaga zarówno bezpieczeństwo zastosowanych składników, jak i gotowego produktu. Kosmetyk musi być odpowiednio zabezpieczony, by nie rozwijały się w nim drobnoustroje, musi też być właściwie (zgodnie z wymogami prawa) opakowany i opisany. Produkt spożywczy musi spełniać kryteria ustalone dla żywności, a one nie są tożsame z normami kosmetycznymi. Co więcej, olej jednego producenta może mieć zupełnie inną zawartość składników, które mogą ewentualnie być korzystne dla skóry niż teoretyczne taki sam olej drugiego producenta. Inne właściwości będzie miał olej pozyskiwany ze świeżej kopry, inne z suszonej, a jeszcze inne ekstrahowany chemicznie. Dlatego nie można mówić ogólnie o właściwościach pielęgnacyjnych oleju kokosowego nie precyzując, o który konkretnie olej chodzi.

Czytaj więcej: Opakowania kosmetyków - o czym nas informują? 

Oczywiście olej kokosowy bywa też składnikiem kosmetyków – odżywek do włosów, balsamów do ciała, kremów do twarzy. W kosmetykach pełni funkcję emolientu, składnika, który zmiękcza i nawilża skórę lub włosy. Jako składnik kosmetyczny podlega już jednak ocenie bezpieczeństwa i musi spełniać określone przez prawo standardy.

 Mit 2 – olej kokosowy świetnie nawilża skórę i włosy

Entuzjaści oleju kokosowego aplikowanego na skórę chwalą jego właściwości nawilżające. W internecie, gdzie produkt ten ma tak dobrą sławę, niemało jest też głosów, że kokosowy wcale nie nawilża, a wręcz przesusza, zarówno skórę jak i włosy. Czy tłusty olej może mieć działanie przesuszające? Na czym też miałoby polegać jego nawilżania?

Nawilżające działanie olejów, w tym też kokosowego, opiera się na tworzeniu na skórze tłustej warstwy okluzyjnej. Jest to powłoka, która pozostaje po nałożeniu kosmetyku – ma za zadanie ograniczać odparowywanie wody z naskórka, dzięki czemu skóra nie ulega przesuszeniu. W przeprowadzonych badaniach skuteczność oleju kokosowego w hamowaniu utraty wody ze skóry właściwej jest porównywalna do działania parafiny. Jednak, w odróżnieniu od parafiny, która jest dla skóry zupełnie obojętna, olej kokosowy ma powinowactwo do lipidów skóry. Co to znaczy?

Tłuszcze rozpuszczają się w tłuszczach i na tej zasadzie olej kokosowy może usuwać ze skóry naturalnie występujące w niej lipidy. W efekcie dochodzi do rozszczelnienia bariery skórnej i następuje zwiększona przeznaskórkowa utrata wody – skóra się przesusza.

Zjawisko to występuje przy częstej aplikacji olejów roślinnych na skórę. Efekt ten znany jest np. masażystom, którzy na co dzień wielokrotnie nakładają olejki na skórę dłoni, a pocieranie skóry (masowanie) przyspiesza proces usuwania własnej warstewki tłuszczowej.

Czytaj więcej - Konserwanty w kosmetykach - balast czy konieczność?

Co ważne, takiego działanie nie wykazują zemulgowane oleje, czyli te występujące w kosmetykach. Emulgacja to łączenia fazy tłuszczowej z fazą wodną – na tej zasadzie powstają kosmetyki pielęgnacyjne. Dlatego kosmetyki zawierające olej kokosowy skóry nie niosą ze sobą ryzyka przesuszania skóry.

 Mit 3 – olej kokosowy zapewnia ochronę przeciwsłoneczną

Właściwości przeciwsłoneczne oleju kokosowego są znikome. Wydaje się, ze największą jego wartością w kosmetykach słonecznych jest zapach, jednoznacznie kojarzący się z wakacjami i odpoczynkiem.

Wartość SPF dla czystego, nierafinowanego oleju kokosowego wynosi około 1.

Wartość ta jest szacunkowa i może się znacznie różnić w zależności od pochodzenia danego oleju czy nawet partii produkcyjnej. Dodatek oleju kokosowego może poprawić właściwości nawilżające produktu do opalania, ale sam olej nie jest skuteczny jako ochrona przed szkodliwym promieniowaniem UV.

Poznaj naszego eksperta

Marta Słowińska

Marta Słowińska

Dziennikarka zajmująca się tematyką lifestyle'ową i medyczną, od 7. roku życia próbuje zaprzyjaźnić się z cukrzycą typu 1.

Zobacz także

Polecane produkty